گردباد نوح عذاب الهی که قوم و قبیله نوح به سبب ساز بتپرستی گرفتار آن شد. نوح ۹۵۰ سال عموم را به خداپرستی دعوت کرد؛ البته به جز گردآوری پاره ای، کسی به وی ایمان نیاورد؛ بدین ترتیب نوح آنهارا نفرین کرد و پروردگار گردباد را برای عذاب آنها نازل کرد. درباره جهانی بودن، حیطهای بودن و همینطور برهه زمانی فرصت گردباد نوح نظرها مختلفی وجود تشریفات مشهد دارااست.
قصه گردباد نوح برای مثال قصههایی میباشد که دربین ملل و اقوام متفاوت دنیا اشاعه داشته و در منابع قدیمی نقل گردیده است. دیرینترین منبع، روایت سومری میباشد. جزئیات این روایت درین منابع، با اختلاف آمده میباشد.
قصه گردباد نوح
مطابق قرآن، گردباد نوح، عذاب الهی برای از در بین بردن قبیله مشرک حضرت نوح بوده میباشد.[۱] قومی که مطابق گزارش آیهها قرآن، بتهایی با اسمهای «وُدّ»، «سُواع»، «یَغوث»، «یَعوق» و «نَسْر» را میپرستیدند.[۲] چنانکه در قرآن آمده، نوح برای هدایت آنها همت اکثری کرد، ولی در غایت پیروز به هدایت آنها نشده[۳] و بعداز مدتی زمان بر، فقط جمع معدودی به وی ایمان آوردهاند.[۴] بر طبق آنچه در قرآن آمده، قوم و قبیله نوح اورا دروغگو خطاب میکردند و برای نپذیرفتن پیامبری وی دلایلی میآوردهاند؛ به عنوان مثال اینکه: تو جز بشری مثل ما نابودی، آنها که دور و اطراف تو میباشند کمتر از ما میباشند و در غایت اینکه تو از دید خویشاوندی هیچ برتریای نسبت به ما نداری.[۵] به نقل از قرآن، نوح(ع) ۹۵۰ سال فامیل خویش را به یکتاپرستی دعوت کرد.[۶]
بعد از آنکه خدا به نوح وحی کرد که عموم قومش هیچ زمان ایمان نخواهند آورد،[۷] حضرت نوح خویشاوندان خویش را نفرین کرد و اظهارکرد: «پروردگارا از کافران هیچ جنبدهای بر زمین بر مکان مگذار.»[۸] بنابر آنچه طبرسی در مجمع البیان آورده، بر تاثیر این نفرین، زنان و مردان عقیم شدند و چهل سال کودکی متولد نشد و کلیهجا را قحطی فرا گرفت، تا اینکه هر چه داشتند نابودشد و بیچاره و بدبخت شدند.[۹] دراین هنگام نوح به آن ها اظهارکرد: از پروردگار طلب آمرزش فرمائید که وی آمرزنده میباشد.[۱۰] ولی خویشان نوح گشوده هم دعوت اورا اجابت نکردند و به یکدیگر توصیه میکردند که خدایان خویش را فراموش نکنید.[۱۱] بعداز این، آفریدگار با گردباد تمامی مشرکان را از دربین پیروزی و درخواست نوح(ع) را اجابت کرد.[۱۲]
قرآن، ۱۲ توشه به گردباد نوح اشاره نموده است. خط مش قرآن درباره ماجرا گردباد نوح، در چارچوب هدف ها روایتهای قرآنی دانسته گردیده است؛ به دلیل آنکه با وجود تکرار، جزئیات آن ذکر نشده میباشد.[۱۳] برخی پژوهشگران معتقدند در منابع تاریخی و روایی، جزئیات متعدد و زیادی به روایت گردباد نوح اضافه گردیده که اکثری از آن احادیث خرافیاند.[۱۴]
گستره گردباد
برخی از مفسران معتقدند با وجود اینکه قرآن در ارتباط ناحیهای بودن یا این که جهانی بودن گردباد نص صریحی ندارد البته از ظواهر اکثری از نشانهها قرآن اینگونه فهمیده میشود که گردباد نوح(ع) جنبه ناحیهای نداشته میباشد، بلکه رخدادای بوده میباشد که برای تمام زمین پیش آمده میباشد[۱۵] آنان معتقدند واژه و کلمه ارض (زمین) در آیاتی که به گردباد نوح اشاره شدهاست به صورت مطلق نام برده و تخصیص به منطقۀ خاصی ندارد.[۱۶] همینطور آن ها تیتر کردهاند که متد آیهها مطابق این مقاله که نوح از حیوان ها روی زمین مثالهایی با خویش برداشت نیز مؤید جهانی بودن گردباد میباشد.[۱۷]
علامه طباطبایی برای ثابت جهانی بودن گردباد به آیه ها ۴۳ سوره هود، ۲۶ سوره نوح و ۷۷ سوره صافات استناد مینماید.[۱۸]وی همینطور تیتر کرده که پژوهش ها زمینشناسی نیز جهانی بودن گردباد نوح را ثابت مینماید.[۱۹] مکارم شیرازی نیز تیتر نموده است، در تاریخ طبیعی نیز دورانی بنام زمان بارانهای سیلابی چشم می شود که در صورتیکه آن را الزاما مرتبط با پیش از به دنیاآمدن موجودات زنده ندانیم قابل تطبیق بر گردباد نوح هست.[۲۰] برخی جهانی بودن گردباد را رد کردهاند و تیتر کردهاند؛ نظارت الواح دیرین برای مثال سومری، بابلی و یهودی عدم جهانی بودن گردباد نوح را علامت میدهد.[۲۱]
کعبه در گردباد نوح
در برخی از احادیث، آمده میباشد که در جریان گردباد نوح زمین کعبه صرفا جایی بود که ذیل آب نرفت و از سیل در حمایت ماند.[۲۲] بیان شده که اسم بیتالعتیق برای کعبه به جهت در دفاع ماندن آن از گردباد نوح میباشد.[۲۳] در بعضا منابع نیز آمده میباشد که جبرئیل به فرمان خدا کعبه را به اسمان چهارم موفقیت تا در سیل زخم نبیند.[۲۴]
ویژگیهای یک مجموعه تشریفاتی حرفهای چیست؟