مجله خبری تشریفات

درهای پردیس از مفاهیم قرآنی میباشد که برخی مفسران آن را به درجات فردوس تعبیر کرده‌اند. بر اساس داستان‌های زیادی از شیعه و سنی تعداد درهای پردیس، هشت درب میباشد؛ اگرچه بعضا از دانشمندان درهای مهم پردیس را هشت در دانسته و معتقدند پردیس درهای فرعی متعددی تشریفات مشهد دارااست.

درهای فردوس با اسم‌هایی زیرا ریّان، طاقت و جهاد اسم‌گذاری گردیده است و بهشتیان متناسب با انجام خویش، از آنها وارد می گردند. در داستان‌هایی، امام علی(ع) و اهل بیت(ع) تحت عنوان دری از درهای فردوس معرفی گردیده‌اند. در برخی از روایات نیز جای ‌ها (مانند رکن یمانی) و مجال‌هایی (مثل ماه رمضان) با در‌های پردیس مرتبط دانسته گردیده‌ میباشد.

در برخی از روایات، خصوصیت‌هایی ظاهری برای درهای پردیس نقل شده‌ میباشد؛ مثلا اینکه برای درهای پردیس کتیبه‌ای می‌باشد که بر آن عبارتِ «معبودی جز الله وجود ندارد؛ محمد پیامبر خداوند و علی اخوی نبی خداست» مندرج میباشد.

کتاب «ابواب الجنة فی الدنیا و الآخرة» اثری از هاشم موسوی جزائری در زمینه درهای پردیس میباشد.

معرفی
در آیه ها قرآن از درهایی برای پردیس خبر داده گردیده است.[۱] مفسران در توضیح واقعیت درهای فردوس، ذکر‌های مختلفی دارا هستند؛ محمد صادقی تهرانی نویسنده تعبیر الفرقان[۲] و سید کمال حیدری از مفسران شیعه، بابیان اینکه درب هر چیزی متناسب با به عبارتی میباشد، درهای فردوس را به درجات پردیس تعبیر و تفسیر کرده‌اند.[۳] به اطمینان ناصر مکارم شیرازی، مؤلف تعبیروتفسیر مثال، درهای پردیس در واقع به عبارتی عواملی میباشد که مشوق فردوس را برای افراد به ارمغان میاورد.[۴] ملا صدرا نهاد‌گذار مدرسه فلسفی حکمت متعالیه در باره درهای هفتگانه جهنم یک‌سری طریقه را نقل کرده به عنوان مثال این که از بعضی نقل کرده که درهای دوزخ وجهنم به عبارتی حواس هفتگانه میباشند که عبارتند از: شنوایی، بصیرت، بویایی، چشایی،لامسه( بساوایی)، خیال و خاطر و پندار. و از بر خی دیگر نقل کرده که در های دوزخ وجهنم به عبارتی اخلاق و رفتار مذموم و ناپسند میباشد مثل: نفاق، کبر، حسد، حرص، بلند آرزویی و بخل و بی‌شک این صفات اخلاقی مذموم باعث دوزخی شدن آدم هاست.[یادداشت ۱] او هم چنان در توجیه این که درهای فردوس هشت عدد و درهای دوزخ هفت تاست گفته که درهای دوزخ وجهنم به اندازه اعضای هفتگانه ای میباشد که آدمی با آن تکالیفش را جاری ساختن می دهد و درهای فردوس نیز همین تعداد میباشد به اضافه درِ قلب (باب القلب) که‌این در بر دوزخیان بسته میباشد وبه همین جهت حریق جهنم ورود به قلب نمی نماید چون درِقلب بر حریق دوزخ وجهنم بسته میباشد و این حریق از داخل بر آن نفوذ می نماید و به تفسیر قرآن استحضار می‌بابد چنان چه در آیه ۷ سوره همزه سوره گفته میباشد الَّتِي تَطَّلِعُ عَلَى الْأَفْئِدَةِ[آتشى‌] كه به دل ها مى‌برسد. [۵]

تعداد
اگرچه تعداد درهای پردیس در قرآن بیان نشده،[۶] ولی مبتنی بر داستان‌های زیادی از شیعه و سنی، تعداد درهای پردیس، هشت در میباشد.[۷] بعضی از نویسندگان این تعداد از درها را بر طبق تعداد پردیس‌های مذکور در قرآن (۱. جنة النعیم[۸] ۲. بهشت[۹] ۳. جنة الخلد[۱۰] ۴. جنة المأوی[۱۱] ۵. جنات عدن[۱۲] ۶. دارالسلام[۱۳] ۷. دارالقرار[۱۴] ۸. بهشتی به حجم عرش‌ها و زمین[۱۵]) دانسته‌اند.[۱۶]

با این حالا در روایتی از امام علی‌(ع) تعداد درهای فردوس، ۷۲ در دانسته گردیده است.[۱۷] مکارم شیرازی، احتمال داده که کلیه عددهای مذکور برای ذکر تعداد درهای پردیس نبوده، بلکه بر کثرت درها دلالت داشته باشد.[۱۸] لکن سید کمال حیدری برای حل اختلاف احادیث در ذکر تعداد درهای فردوس، درهای اساسی پردیس را هشت در و درهای فرعی آن را بیشتر از آن تعداد دانسته میباشد.[۱۹]

مکارم شیرازی اعتقاد دارد بیشتر بودن درهای پردیس، نسبت به درهای دوزخ، بر پیشی به دست آوردن عفووبخشش الهی بر غضبش[۲۰] و بیشتر بودن اسباب و اثاث روشن بختی از اسباب و اثاث سیاه بختی دلالت دارااست.[۲۱] به گفته مطهری بر پایه ی روایات یکی درهای فردوس به عده ای تخصیص دارااست که هر یک سری مسلمان نیستند البته توحید را اعتقادوباور دارا هستند و دشمنی با اهل‌بیت(ع) ندارند.[۲۲]

جعفر شوشتری در کتاب الخصائص الحسینیه می گوید در حسین (ع) برای وسیله تقرب به آفریدگار بودن، خصوصیت‌ای دیدم که وی، به منجر آن خصوصیت میباشد که‌این‌سیرتکامل تعریف گردیده‌است: «دری از درهای فردوس، کشتی نجات و لامپ هدایت». شوشتری به دنبال رسول و امامان را درهای پردیس برشمرده میباشد و تصریح کرده که دری که برای امام حسین(ع) میباشد از سایر درها باز‌خیس و بزرگتر میباشد (فالنبی و الائمة (علیهم‌السّلام) تک تکّهم ابواب الجنان؛ لکنّ باب الحسین اوسع). [۲۳]

درهای پردیس از مفاهیم قرآنی میباشد که برخی مفسران آن را به درجات فردوس تعبیر کرده‌اند. بر اساس داستان‌های زیادی از شیعه و سنی تعداد درهای پردیس، هشت درب میباشد؛ اگرچه بعضا از دانشمندان درهای مهم پردیس را هشت در دانسته و معتقدند پردیس درهای فرعی متعددی تشریفات مشهد دارااست.

درهای فردوس با اسم‌هایی زیرا ریّان، طاقت و جهاد اسم‌گذاری گردیده است و بهشتیان متناسب با انجام خویش، از آنها وارد می گردند. در داستان‌هایی، امام علی(ع) و اهل بیت(ع) تحت عنوان دری از درهای فردوس معرفی گردیده‌اند. در برخی از روایات نیز جای ‌ها (مانند رکن یمانی) و مجال‌هایی (مثل ماه رمضان) با در‌های پردیس مرتبط دانسته گردیده‌ میباشد.

در برخی از روایات، خصوصیت‌هایی ظاهری برای درهای پردیس نقل شده‌ میباشد؛ مثلا اینکه برای درهای پردیس کتیبه‌ای می‌باشد که بر آن عبارتِ «معبودی جز الله وجود ندارد؛ محمد پیامبر خداوند و علی اخوی نبی خداست» مندرج میباشد.

کتاب «ابواب الجنة فی الدنیا و الآخرة» اثری از هاشم موسوی جزائری در زمینه درهای پردیس میباشد.

معرفی
در آیه ها قرآن از درهایی برای پردیس خبر داده گردیده است.[۱] مفسران در توضیح واقعیت درهای فردوس، ذکر‌های مختلفی دارا هستند؛ محمد صادقی تهرانی نویسنده تعبیر الفرقان[۲] و سید کمال حیدری از مفسران شیعه، بابیان اینکه درب هر چیزی متناسب با به عبارتی میباشد، درهای فردوس را به درجات پردیس تعبیر و تفسیر کرده‌اند.[۳] به اطمینان ناصر مکارم شیرازی، مؤلف تعبیروتفسیر مثال، درهای پردیس در واقع به عبارتی عواملی میباشد که مشوق فردوس را برای افراد به ارمغان میاورد.[۴] ملا صدرا نهاد‌گذار مدرسه فلسفی حکمت متعالیه در باره درهای هفتگانه جهنم یک‌سری طریقه را نقل کرده به عنوان مثال این که از بعضی نقل کرده که درهای دوزخ وجهنم به عبارتی حواس هفتگانه میباشند که عبارتند از: شنوایی، بصیرت، بویایی، چشایی،لامسه( بساوایی)، خیال و خاطر و پندار. و از بر خی دیگر نقل کرده که در های دوزخ وجهنم به عبارتی اخلاق و رفتار مذموم و ناپسند میباشد مثل: نفاق، کبر، حسد، حرص، بلند آرزویی و بخل و بی‌شک این صفات اخلاقی مذموم باعث دوزخی شدن آدم هاست.[یادداشت ۱] او هم چنان در توجیه این که درهای فردوس هشت عدد و درهای دوزخ هفت تاست گفته که درهای دوزخ وجهنم به اندازه اعضای هفتگانه ای میباشد که آدمی با آن تکالیفش را جاری ساختن می دهد و درهای فردوس نیز همین تعداد میباشد به اضافه درِ قلب (باب القلب) که‌این در بر دوزخیان بسته میباشد وبه همین جهت حریق جهنم ورود به قلب نمی نماید چون درِقلب بر حریق دوزخ وجهنم بسته میباشد و این حریق از داخل بر آن نفوذ می نماید و به تفسیر قرآن استحضار می‌بابد چنان چه در آیه ۷ سوره همزه سوره گفته میباشد الَّتِي تَطَّلِعُ عَلَى الْأَفْئِدَةِ[آتشى‌] كه به دل ها مى‌برسد. [۵]

تعداد
اگرچه تعداد درهای پردیس در قرآن بیان نشده،[۶] ولی مبتنی بر داستان‌های زیادی از شیعه و سنی، تعداد درهای پردیس، هشت در میباشد.[۷] بعضی از نویسندگان این تعداد از درها را بر طبق تعداد پردیس‌های مذکور در قرآن (۱. جنة النعیم[۸] ۲. بهشت[۹] ۳. جنة الخلد[۱۰] ۴. جنة المأوی[۱۱] ۵. جنات عدن[۱۲] ۶. دارالسلام[۱۳] ۷. دارالقرار[۱۴] ۸. بهشتی به حجم عرش‌ها و زمین[۱۵]) دانسته‌اند.[۱۶]

با این حالا در روایتی از امام علی‌(ع) تعداد درهای فردوس، ۷۲ در دانسته گردیده است.[۱۷] مکارم شیرازی، احتمال داده که کلیه عددهای مذکور برای ذکر تعداد درهای پردیس نبوده، بلکه بر کثرت درها دلالت داشته باشد.[۱۸] لکن سید کمال حیدری برای حل اختلاف احادیث در ذکر تعداد درهای فردوس، درهای اساسی پردیس را هشت در و درهای فرعی آن را بیشتر از آن تعداد دانسته میباشد.[۱۹]

مکارم شیرازی اعتقاد دارد بیشتر بودن درهای پردیس، نسبت به درهای دوزخ، بر پیشی به دست آوردن عفووبخشش الهی بر غضبش[۲۰] و بیشتر بودن اسباب و اثاث روشن بختی از اسباب و اثاث سیاه بختی دلالت دارااست.[۲۱] به گفته مطهری بر پایه ی روایات یکی درهای فردوس به عده ای تخصیص دارااست که هر یک سری مسلمان نیستند البته توحید را اعتقادوباور دارا هستند و دشمنی با اهل‌بیت(ع) ندارند.[۲۲]

جعفر شوشتری در کتاب الخصائص الحسینیه می گوید در حسین (ع) برای وسیله تقرب به آفریدگار بودن، خصوصیت‌ای دیدم که وی، به منجر آن خصوصیت میباشد که‌این‌سیرتکامل تعریف گردیده‌است: «دری از درهای فردوس، کشتی نجات و لامپ هدایت». شوشتری به دنبال رسول و امامان را درهای پردیس برشمرده میباشد و تصریح کرده که دری که برای امام حسین(ع) میباشد از سایر درها باز‌خیس و بزرگتر میباشد (فالنبی و الائمة (علیهم‌السّلام) تک تکّهم ابواب الجنان؛ لکنّ باب الحسین اوسع). [۲۳]