پایانُ الزَّمان اصطلاحی فقاهتی به معنای زمان نهایی دنیا که در تمامی ادیان الهی به آن اشاره شدهاست. در باورهای رایج، آخرالزمان با رویدادها خیره کننده شناخته میگردد. مهمترین خصوصیت این روزگار افول آئینداری عموم و بعد از آن ظهور یک منجی میباشد. تاریخ ظریف ظهور منجی آخرالزمان نامعلوم میباشد و صرفا میاقتدار آن را به قسمت آخرین دوران که به قیامت متّصل میشود تمجید تشریفات مشهد نمود.
مضمونشناسی
اصطلاح آخرالزمان در قرآن نیامده میباشد، اما آیاتی درباره آتی جامعه ها انسانی در قرآن چشم میگردد که بر حکومت توحید و عدل در آجل معاش بشر و خلافت و وراثت صالحان بر زمین و برد حق بر فسخ دلالت مینماید.[۱]
آخرالزمان در احادیث اسلامی در دو مضمون به فعالیت رفته میباشد؛ برهه زمانیمجال فی مابین شروع نبوت رسول اکرم(ص) تا وقوع قیامت،[۲] و دیگری زمانه ظهور امام دوازدهم(عج).[۳] بنابر بعضی احادیث، نبی اکرم(ص)، فرستاده آخرالزمان دانسته گردیده است.[۴] همینطور در بخش اعظمی از احادیث اسلامی[۵] اصطلاح آخرالزمان به معنای هنگامی دانسته گردیده که در آن منجی (مهدی موعود(عج)) ظهور مینماید.[۶] در احادیث اسلامی و شیعی، خصوصیتهایی برای انتها الزمان آورده شده میباشد؛ به عنوان مثال امتحانهای مشقت بار و فتنههای آخرالزمان،[۷] ظهور منجی و جدال فی مابین حق و فسخ،[۸] و همینطور غلبه حق بر فسخ و بعدازظهر طلایی دنیا.[۹]
انتخاب مجال
در احادیث اسلامی، خیرصرفا به تاریخ ظریف این برهه زمانی هنگامی اشارهای نشده، بلکه انتخاب تاریخ ظریف آن تکذیب شدهاست.[۱۰] بنابر احادیث، وقت ظهور منجی را کسی جز معبود نمیداند و از مصادیق دانش غیب به شمار میاید. امام رضا(ع) از نبی(ص) نقل مینماید که مجال قیام موعود، مانند قیامت میباشد که کسی جز معبود آن را نمیداند و به صورت ناگهانی واقعه میفتد.[۱۱]
آیات
در احادیث اسلامی برای زمان آخرالزمان، نشانهایی آمده میباشد که به آرمهای آخرالزمان مشهور میباشد و از این حیث ظهور موعود به قیامت تشبیه شدهاست، چون همچنان که قیامت علائمی دارااست (اشراط الساعة)، ظهور موعود نیز دارنده نمادهایی میباشد که پیش از آن صورت می دهند.[۱۲] در بعضا از کتابها این آیات از آن رو که رویدادهای اساسی بعد از ظهر ظهور میباشند، به علائم ظهور دارای شهرت گردیدهاند.[۱۳] برخی از این آیهها عبارتند از:
خروج سفیانی[۱۴]
ظهور سید حسنی، اختلاف بنی عباس در مُلک و سر گروهی[۱۵]
کسوف خورشید در نصفه رمضان و خسوف ماه در نقطه پايان آن[۱۶]
طلوع خورشید از مغرب[۱۷]
خودکشی زکیه[۱۸]
فساد مسجد کوفه، خروج یمانی، حلال شمرده شدن خون و کالا عموم[۱۹]
خروج دجّال[۲۰] که در احادیث اسلامی آمده میباشد که او چهل روز در زمین پندار مینماید[۲۱] و اکثری از اشخاص سست ایمان به وی میگرایند و این به انگیزه شغل های خارق العادهای میباشد که ایفا میدهد.[۲۲]
پدید وارد شدن مبارزهها و کشتارها و از دربین رفتن نشانهای حق[۲۳]
ظهور فسادهای گرانقدر در جهان[۲۴]
ناقص شدن عقول عموم[۲۵]
زیاد شدن شلوغی و سست شدن ایمان عموم[۲۶]
قرار تصاحب کردن اشخاص نالایق در مدیر جامعه، اطاعت مرد از همسر خود، گرانقدر شمردن متاع جهان، عدم امنیت[۲۷]
ظهور فتنههای گوناگون دربین عرب[۲۸]
از در میان رفتن حجب و حیا در زنان و خردسالان[۲۹]
اشاعه ربا[۳۰]
وقوع قتلهای پهناور در عالم و ظهور فتنهها[۳۱]
بینیاز شدن مرد از زن و زن از مرد[۳۲]
نوشیدن شراب و پوشیدن جامههای حریر[۳۳]
تفاوت با علامتهای قیامت
در قرآن[۳۴] و احادیث اسلامی، اصطلاحی به اسم اشراط الساعة وجود داراست که به معنای تیم حوادثی میباشد که تحقق آنها نماد وقوع قیامت میباشد.[۳۵] از این رو، صاحبان جامعه ها حدیثی بابی با تیتر «اشراط الساعة» بازاند.[۳۶]
ولی در بعضی از منابع اهل سنت و بعضی جامعه ها حدیثی شیعه، نشانهای ظهور مهدی(عج) با آرمهای مجاورت شدن برپایی قیامت آمیخته گردیده است. در حالیکه آخرالزمان ناظر به نصیب آخری همین فقید میباشد البته اشراط الساعه آرمهای برپایی قیامت میباشد.[۳۷]
پایانُ الزَّمان اصطلاحی فقاهتی به معنای زمان نهایی دنیا که در تمامی ادیان الهی به آن اشاره شدهاست. در باورهای رایج، آخرالزمان با رویدادها خیره کننده شناخته میگردد. مهمترین خصوصیت این روزگار افول آئینداری عموم و بعد از آن ظهور یک منجی میباشد. تاریخ ظریف ظهور منجی آخرالزمان نامعلوم میباشد و صرفا میاقتدار آن را به قسمت آخرین دوران که به قیامت متّصل میشود تمجید تشریفات مشهد نمود.
مضمونشناسی
اصطلاح آخرالزمان در قرآن نیامده میباشد، اما آیاتی درباره آتی جامعه ها انسانی در قرآن چشم میگردد که بر حکومت توحید و عدل در آجل معاش بشر و خلافت و وراثت صالحان بر زمین و برد حق بر فسخ دلالت مینماید.[۱]
آخرالزمان در احادیث اسلامی در دو مضمون به فعالیت رفته میباشد؛ برهه زمانیمجال فی مابین شروع نبوت رسول اکرم(ص) تا وقوع قیامت،[۲] و دیگری زمانه ظهور امام دوازدهم(عج).[۳] بنابر بعضی احادیث، نبی اکرم(ص)، فرستاده آخرالزمان دانسته گردیده است.[۴] همینطور در بخش اعظمی از احادیث اسلامی[۵] اصطلاح آخرالزمان به معنای هنگامی دانسته گردیده که در آن منجی (مهدی موعود(عج)) ظهور مینماید.[۶] در احادیث اسلامی و شیعی، خصوصیتهایی برای انتها الزمان آورده شده میباشد؛ به عنوان مثال امتحانهای مشقت بار و فتنههای آخرالزمان،[۷] ظهور منجی و جدال فی مابین حق و فسخ،[۸] و همینطور غلبه حق بر فسخ و بعدازظهر طلایی دنیا.[۹]
انتخاب مجال
در احادیث اسلامی، خیرصرفا به تاریخ ظریف این برهه زمانی هنگامی اشارهای نشده، بلکه انتخاب تاریخ ظریف آن تکذیب شدهاست.[۱۰] بنابر احادیث، وقت ظهور منجی را کسی جز معبود نمیداند و از مصادیق دانش غیب به شمار میاید. امام رضا(ع) از نبی(ص) نقل مینماید که مجال قیام موعود، مانند قیامت میباشد که کسی جز معبود آن را نمیداند و به صورت ناگهانی واقعه میفتد.[۱۱]
آیات
در احادیث اسلامی برای زمان آخرالزمان، نشانهایی آمده میباشد که به آرمهای آخرالزمان مشهور میباشد و از این حیث ظهور موعود به قیامت تشبیه شدهاست، چون همچنان که قیامت علائمی دارااست (اشراط الساعة)، ظهور موعود نیز دارنده نمادهایی میباشد که پیش از آن صورت می دهند.[۱۲] در بعضا از کتابها این آیات از آن رو که رویدادهای اساسی بعد از ظهر ظهور میباشند، به علائم ظهور دارای شهرت گردیدهاند.[۱۳] برخی از این آیهها عبارتند از:
خروج سفیانی[۱۴]
ظهور سید حسنی، اختلاف بنی عباس در مُلک و سر گروهی[۱۵]
کسوف خورشید در نصفه رمضان و خسوف ماه در نقطه پايان آن[۱۶]
طلوع خورشید از مغرب[۱۷]
خودکشی زکیه[۱۸]
فساد مسجد کوفه، خروج یمانی، حلال شمرده شدن خون و کالا عموم[۱۹]
خروج دجّال[۲۰] که در احادیث اسلامی آمده میباشد که او چهل روز در زمین پندار مینماید[۲۱] و اکثری از اشخاص سست ایمان به وی میگرایند و این به انگیزه شغل های خارق العادهای میباشد که ایفا میدهد.[۲۲]
پدید وارد شدن مبارزهها و کشتارها و از دربین رفتن نشانهای حق[۲۳]
ظهور فسادهای گرانقدر در جهان[۲۴]
ناقص شدن عقول عموم[۲۵]
زیاد شدن شلوغی و سست شدن ایمان عموم[۲۶]
قرار تصاحب کردن اشخاص نالایق در مدیر جامعه، اطاعت مرد از همسر خود، گرانقدر شمردن متاع جهان، عدم امنیت[۲۷]
ظهور فتنههای گوناگون دربین عرب[۲۸]
از در میان رفتن حجب و حیا در زنان و خردسالان[۲۹]
اشاعه ربا[۳۰]
وقوع قتلهای پهناور در عالم و ظهور فتنهها[۳۱]
بینیاز شدن مرد از زن و زن از مرد[۳۲]
نوشیدن شراب و پوشیدن جامههای حریر[۳۳]
تفاوت با علامتهای قیامت
در قرآن[۳۴] و احادیث اسلامی، اصطلاحی به اسم اشراط الساعة وجود داراست که به معنای تیم حوادثی میباشد که تحقق آنها نماد وقوع قیامت میباشد.[۳۵] از این رو، صاحبان جامعه ها حدیثی بابی با تیتر «اشراط الساعة» بازاند.[۳۶]
ولی در بعضی از منابع اهل سنت و بعضی جامعه ها حدیثی شیعه، نشانهای ظهور مهدی(عج) با آرمهای مجاورت شدن برپایی قیامت آمیخته گردیده است. در حالیکه آخرالزمان ناظر به نصیب آخری همین فقید میباشد البته اشراط الساعه آرمهای برپایی قیامت میباشد.[۳۷]

ویژگیهای یک مجموعه تشریفاتی حرفهای چیست؟