قاعده لا تعاد
قاعده لَاتُعَاد قاعدهای فقاهتی مرتبط با نماز که براساس آن نادر و یا این که زیاد کردن اجزاء یا این که وضعیت نماز موجب فسخ شدن آن نمی شود، مگر در یک کدام از این پنج چیز باشد: عصمت و طهارت، وقت نماز، قبله، رکوع و تشریفات مشهد سجده.
براساس این قاعده هر سیرتکامل اِخْلال در پنج آیتم نام برده، چه از روی سهو و آلزامیر باشد و چه از روی عمد، همینطور خواه از روی جهل باشد یا این که با دانش و دانایی باشد، موجب فسخ شدن نماز میگردد؛ البته درحالتی که در غیر موادتشکیل دهنده نماز به طور سهوی یا این که آلزامیر خللی وارد گردد مانند از یاد بردن بیان رکوع و سجده، نماز فسخ نمیشود و نیازی به اعاده یا این که قضای آن وجود ندارد. طبق حیث معروف فقیهان، قاعده لاتعاد درباره فرد جاهل روان نمیشود و جاهل در شکل ایراد یا این که نقص به اجزا یا این که موقعیت غیررکنی نماز مانند خواندن سوره، نمازش فسخ میباشد و می بایست آن را اعاده و تکرار نماید.
مستند این قاعده را حدیث لاتعاد دانستهاند که زراره آن را از امام باقر(ع) و امام راست گو(ع) نقل نموده است. گواهی و دلالت این حدیث را درست و فارغ از گونه های شمردهاند.
به قاعده و حدیث لاتعاد بر رکن بودن آن پنج گزینه نیز استناد شدهاست. بیان شده این قاعده دیگر عناصر نماز مانند نیت و تکبیرة الاحرام را نیز مشمول میگردد.
منزلت و تعریف و تمجید قاعده
قاعده لاتُعاد یکی قواعد فقاهتی درباره نماز میباشد[۱] اورده شده به دلیل اینکه در تمامی اجزاء و موقعیت و سختی ها نماز روان میباشد، قاعده فقاهتی به حساب میآید.[۲] وجه نامگذاری این قاعده به دلیل مستند آن، یعنی حدیث لاتعاد میباشد.[۳] قاعده لاتعاد در تمامی نمازهای واجب و مستحبی سرازیر میشود.[۴]
معنای قاعده لاتعاد این میباشد که هر سیرتکامل خِلَلی (معدود و یا این که زیاد کردن) به برخی از اجزا یا این که وضعیت نماز موجب فسخ شدن آن نمی شود مگر در یکیاز این پنج چیز باشد: پاکی، وقت نماز، قبله، رکوع و سجده. اخلال در یکی این پنج گزینه، هرچند از روی سهو یا این که جهل موجب فسخ شدن نماز و تکرار یا این که قضاء آن می شود.[۵]
با دقت به سند قاعده، یعنی حدیث لاتعاد، این قاعده را مرکب از دو نصیب[۶] یا این که دو قاعده[۷] شمردهاند؛ نصیب یا این که قاعده نخستین که به عبارتی قاعده لاتعاد میباشد (نماز اعاده و تکرار نمیشود) و نصیب یا این که قاعده دوم به اسم قاعده تُعاد (نماز اعاده می شود) که در حدیث لاتعاد بعد از واژه و کلمه استثنا (مگر/إلّا) آمده میباشد.[۸]
کاربردها و احکام
براساس قاعده و حدیث لاتعاد هر سیرتکامل اِخْلال در عصمت نماز، وقت نماز، قبله، رکوع و دو سجده نماز،[۹] چه از روی سهو و آلزامیر باشد و چه از روی عمد، همینطور خواه از روی جهل باشد یا این که با دانش و دور اندیشی باشد،[۱۰] موجب فسخ شدن آن میگردد. همینطور طبق عهد و پیمان دارای شهرت فقیهان،[۱۱] در شرایطی که به طور عمدی و عالمانه خللی در غیر این پنج آیتم وارد خواهد شد نیز نماز فسخ میباشد؛ البته در صورتی سهوی یا این که از روی آلزامیر باشد، فسخ وجود ندارد و اعاده یا این که قضا ندارد.[۱۲] مجموعاَ بر مبنا این قاعده، چنانچه در غیر عنصرها نماز به طور سهوی خللی وارد گردد مانند از ذهن بردن بیان رکوع و سجده، نماز فسخ نمیشود.[۱۳] بیان شده لحاظ معروف فقها این میباشد قاعده لاتعاد درباره جاهل روان نمیشود؛ یعنی فرد جاهل در شکل مشکل یا این که نقص به اجزا یا این که موقعیت غیررکنی نماز مانند خواندن سوره، نمازش فسخ میباشد و بایستی اعاده و تکرار نماید.[۱۴]
از حدیث و قاعده لاتعاد بر رکن بودن رکوع[۱۵] و دو سجده باهم[۱۶] و نیز سه گزینه دیگر (پاکی، وقت و قبله)[۱۷] استناد گردیده است. همینطور برای بطلان نماز در شکل اخلال در عنصرها نماز به حدیث لاتعاد استناد شدهاست.[۱۸] به لحاظ آیتالله سبحانی، نیت و تکبیرة الاحرام که جزو عنصرها نمازند، به دلیل پرنور بودن و مقبول بودن نزد همگان، دراین قاعده بیان نشده میباشد.[۱۹] به گفته آیتالله مشکینی، رکنیت دیگر موادتشکیل دهنده نماز مانند نیت و تکبیرة الاحرام از دلایل دیگر به دست میاید و قاعده لاتعاد با عامل رکن بودن آن ها اختصاص میخورد؛ یعنی در اختلال به آن عنصرها نیز نماز فسخ گردیده و می بایست اعاده گردد.[۲۰] بعضا نیز معتقدند که قاعده لاتعاد همگی عنصرها نماز[یادداشت ۱] را دربرگیرنده میشود.[۲۱]
بیان شده منظور از عصمت و طهارت در قاعده و حدیث لاتعاد، عصمت از حَدَث[یادداشت ۲] میباشد و عصمت و طهارت از خَبَث (نجاست) را دربرگیرنده نمیشود.[۲۲] خواسته از مشکل در قبله، پشت به قبله بودن یا این که در میان پشت و سمت چپ و راست بودن میباشد؛ منظور از اختلال در وقت نماز نیز این میباشد که نماز قبل از دخول وقت اقامه گردد.[۲۳] هدف از مشکل در رکوع و سجده، آلزامیر آنان[۲۴] یا این که اضافه یا این که معدود کردن در دو سجده نماز میباشد.[۲۵]
خواسته از اعاده نماز در قاعده نیز به جا آوردن مجددٔ نماز با اجزاء و حالت بی نقص آن میباشد.[۲۶]
قاعده لا تعاد
قاعده لَاتُعَاد قاعدهای فقاهتی مرتبط با نماز که براساس آن نادر و یا این که زیاد کردن اجزاء یا این که وضعیت نماز موجب فسخ شدن آن نمی شود، مگر در یک کدام از این پنج چیز باشد: عصمت و طهارت، وقت نماز، قبله، رکوع و تشریفات مشهد سجده.
براساس این قاعده هر سیرتکامل اِخْلال در پنج آیتم نام برده، چه از روی سهو و آلزامیر باشد و چه از روی عمد، همینطور خواه از روی جهل باشد یا این که با دانش و دانایی باشد، موجب فسخ شدن نماز میگردد؛ البته درحالتی که در غیر موادتشکیل دهنده نماز به طور سهوی یا این که آلزامیر خللی وارد گردد مانند از یاد بردن بیان رکوع و سجده، نماز فسخ نمیشود و نیازی به اعاده یا این که قضای آن وجود ندارد. طبق حیث معروف فقیهان، قاعده لاتعاد درباره فرد جاهل روان نمیشود و جاهل در شکل ایراد یا این که نقص به اجزا یا این که موقعیت غیررکنی نماز مانند خواندن سوره، نمازش فسخ میباشد و می بایست آن را اعاده و تکرار نماید.
مستند این قاعده را حدیث لاتعاد دانستهاند که زراره آن را از امام باقر(ع) و امام راست گو(ع) نقل نموده است. گواهی و دلالت این حدیث را درست و فارغ از گونه های شمردهاند.
به قاعده و حدیث لاتعاد بر رکن بودن آن پنج گزینه نیز استناد شدهاست. بیان شده این قاعده دیگر عناصر نماز مانند نیت و تکبیرة الاحرام را نیز مشمول میگردد.
منزلت و تعریف و تمجید قاعده
قاعده لاتُعاد یکی قواعد فقاهتی درباره نماز میباشد[۱] اورده شده به دلیل اینکه در تمامی اجزاء و موقعیت و سختی ها نماز روان میباشد، قاعده فقاهتی به حساب میآید.[۲] وجه نامگذاری این قاعده به دلیل مستند آن، یعنی حدیث لاتعاد میباشد.[۳] قاعده لاتعاد در تمامی نمازهای واجب و مستحبی سرازیر میشود.[۴]
معنای قاعده لاتعاد این میباشد که هر سیرتکامل خِلَلی (معدود و یا این که زیاد کردن) به برخی از اجزا یا این که وضعیت نماز موجب فسخ شدن آن نمی شود مگر در یکیاز این پنج چیز باشد: پاکی، وقت نماز، قبله، رکوع و سجده. اخلال در یکی این پنج گزینه، هرچند از روی سهو یا این که جهل موجب فسخ شدن نماز و تکرار یا این که قضاء آن می شود.[۵]
با دقت به سند قاعده، یعنی حدیث لاتعاد، این قاعده را مرکب از دو نصیب[۶] یا این که دو قاعده[۷] شمردهاند؛ نصیب یا این که قاعده نخستین که به عبارتی قاعده لاتعاد میباشد (نماز اعاده و تکرار نمیشود) و نصیب یا این که قاعده دوم به اسم قاعده تُعاد (نماز اعاده می شود) که در حدیث لاتعاد بعد از واژه و کلمه استثنا (مگر/إلّا) آمده میباشد.[۸]
کاربردها و احکام
براساس قاعده و حدیث لاتعاد هر سیرتکامل اِخْلال در عصمت نماز، وقت نماز، قبله، رکوع و دو سجده نماز،[۹] چه از روی سهو و آلزامیر باشد و چه از روی عمد، همینطور خواه از روی جهل باشد یا این که با دانش و دور اندیشی باشد،[۱۰] موجب فسخ شدن آن میگردد. همینطور طبق عهد و پیمان دارای شهرت فقیهان،[۱۱] در شرایطی که به طور عمدی و عالمانه خللی در غیر این پنج آیتم وارد خواهد شد نیز نماز فسخ میباشد؛ البته در صورتی سهوی یا این که از روی آلزامیر باشد، فسخ وجود ندارد و اعاده یا این که قضا ندارد.[۱۲] مجموعاَ بر مبنا این قاعده، چنانچه در غیر عنصرها نماز به طور سهوی خللی وارد گردد مانند از ذهن بردن بیان رکوع و سجده، نماز فسخ نمیشود.[۱۳] بیان شده لحاظ معروف فقها این میباشد قاعده لاتعاد درباره جاهل روان نمیشود؛ یعنی فرد جاهل در شکل مشکل یا این که نقص به اجزا یا این که موقعیت غیررکنی نماز مانند خواندن سوره، نمازش فسخ میباشد و بایستی اعاده و تکرار نماید.[۱۴]
از حدیث و قاعده لاتعاد بر رکن بودن رکوع[۱۵] و دو سجده باهم[۱۶] و نیز سه گزینه دیگر (پاکی، وقت و قبله)[۱۷] استناد گردیده است. همینطور برای بطلان نماز در شکل اخلال در عنصرها نماز به حدیث لاتعاد استناد شدهاست.[۱۸] به لحاظ آیتالله سبحانی، نیت و تکبیرة الاحرام که جزو عنصرها نمازند، به دلیل پرنور بودن و مقبول بودن نزد همگان، دراین قاعده بیان نشده میباشد.[۱۹] به گفته آیتالله مشکینی، رکنیت دیگر موادتشکیل دهنده نماز مانند نیت و تکبیرة الاحرام از دلایل دیگر به دست میاید و قاعده لاتعاد با عامل رکن بودن آن ها اختصاص میخورد؛ یعنی در اختلال به آن عنصرها نیز نماز فسخ گردیده و می بایست اعاده گردد.[۲۰] بعضا نیز معتقدند که قاعده لاتعاد همگی عنصرها نماز[یادداشت ۱] را دربرگیرنده میشود.[۲۱]
بیان شده منظور از عصمت و طهارت در قاعده و حدیث لاتعاد، عصمت از حَدَث[یادداشت ۲] میباشد و عصمت و طهارت از خَبَث (نجاست) را دربرگیرنده نمیشود.[۲۲] خواسته از مشکل در قبله، پشت به قبله بودن یا این که در میان پشت و سمت چپ و راست بودن میباشد؛ منظور از اختلال در وقت نماز نیز این میباشد که نماز قبل از دخول وقت اقامه گردد.[۲۳] هدف از مشکل در رکوع و سجده، آلزامیر آنان[۲۴] یا این که اضافه یا این که معدود کردن در دو سجده نماز میباشد.[۲۵]
خواسته از اعاده نماز در قاعده نیز به جا آوردن مجددٔ نماز با اجزاء و حالت بی نقص آن میباشد.[۲۶]
انتخاب تالار و باغ مناسب برای مراسم در مشهد – نکات و معیارهای حرفهای