رَجَب یا این که رَجَب المُرَجَّب هفتمی ماه از ماههای قمری و اولیه ماه از ماههای حرام میباشد. بر جاری ساختن حج عمره، روزه و عبادت تشریفات مشهد درین ماه تأکید گردیدهاست.
از نبی(ص) نقل میباشد: رجب ماه خداست، شعبان ماه اینجانب میباشد و رمضان ماه امت اینجانب میباشد. همینطور اجر روزهداری یک روز ماه رجب را اجر یک ماه روزه بیان نموده است." اولیه شب آدینه ماه رجب را لیلة الرغائب میگویند که برای آن انجام و آدابی خاصی بیان میباشد. در کشورایران سنت اعتکاف در روزهای ۱۳ تا ۱۵ این ماه، که به روز ها البیض معروفند، اعمال میشود.
مهمترین اتفاق تاریخی ماه رجب بعثت نبی اکرم(ص) میباشد. به دنیاآمدن امام علی(ع)، امام باقر(ع) و امام جواد(ع) و نیز شهید شدن امام هادی(ع) و امام کاظم(ع) از سایر مناسبتهای این ماه میباشند.
جاری ساختن زیارت معصومان بهویژه زیارت امام حسین(ع) در اولیه و اواسط ماه (که به باعث غفلت عموم از فضیلت آن غفیله اسم گرفته میباشد) و نیز زیارت امام رضا(ع) و قرائت دعای یا این که اینجانب ارجوه در ماه رجب پیشنهاد گردیدهاست.
وجه اسمگذاری
رجب به معنای والا داشتن و بزرگ شمردن میباشد.[۱] ماه رجب به معنای ماهی میباشد که گران قدر و با شخصیت شمرده می شود. به نقل منابع لغوی، عرب از روزگار ناآگاهی قبل از اسلام این ماه را بلندمرتبه میداشته و از مبارزه در آن جلوگیری مینموده است.[۲] مُرَجَّب هم به معنای بلندمرتبه داشته گردیدهاست.[۳] ماه رجب با اوصاف و اسمهای دیگری نیز خوانده گردیدهاست. بدین ماه «رجب الفَرْد» گویند؛ بدین جهت که از سه ماه حرام دیگر که پیرو هم واقع گردیدهاند، یعنی ذیالقعده، ذیالحجه و محرم جداگانه افتاده میباشد. بدین ماه «رجب المُضَر» نیز گویند، بهاین جهت که بستگان مُضَر برای این ماه احترام ویژهای قائل بودند.[یادداشت ۱] رجبُ الاَصَمّ، رجبُ المُرَجَّب، رجبُ الحرام، [یادداشت ۲]مُنصَل الأَسِّخیر و مُنصَل الأَلّ از سایر اسمهای این ماه میباشد در ناآگاهی و آن را بهاین جهت اینگونه نامیدند که دراین ماه(به خیال این که از ماههای حرام بود) سِنانها (نیزه و سرنیزه)را از خویش بدور میکردند و دست به مبارزه نمیبردند و به یکدیگر نمیتاختند. (از اقرب الموارد).[۴][یادداشت ۳]
در اسمگذاری این ماه به «رجب الاصَبّ» و «رجب الاصَمّ» از نبی اکرم (ص) نقل میباشد که فرمود:
«سُمِّيَ شَهرُ الرَّجبِ الاَصَبَّ ِلاَنَّ الرّحمةَ تُصَبُّ عَلَی اُمَّتی فیهِ صَبّاً وَ یُقالُ الاصَمُّ لِاَنَّهُ نُهِیَ فیهِ عَن قِتالِ المُشرکینَ وَ هُوَ مِنَ الشُّهورِ الحُرُم.»[۵] «ماه رجب را اَصَبّ نامیدهاند زیرا درین ماه عفو وبخشش الهی بر امت اینجانب فرو میریزد و ماه اَصَمّ میگویند زیرا درین ماه از پیکار با مشرکان نهی گردیده است و زیرا صدایی برای فرا تلاوت به نبرد (خیر فراخوانی برای پیکار و خیر شیهه اسب و خیر صدای کشیده شدن خنجر از نیام)درین ماه شنیده نمی شود بیان کننده این ماه از این لحاظ ناشنواست.»
ماه رجب قبل از اسلام
نوشتهعلمیٔ اساسی: ماه حرام
ماه رجب نزد اعراب جاهلی حرمت و بها والایی داشته میباشد به سیرتکاملای که دراین ماه نزاع، خونریزی، قتل، غارت و شبیخون ممنوع و حرام بوده میباشد.[۶] بعد از ظهور اسلام بر اعتبار و قیمت این ماه افزوده شد و جنبههای فقهی بهاین ماه قداست داد.[۷][یادداشت ۴]
فضیلت و رده ماه رجب
از عبدالله بن عباس نقل میباشد که زیرا ماه رجب فرا میرسید، مسلمان ها دور و بر نبی رینگ میزدند و فرستاده بعداز ثنای خدا و یادی از پیامبران قبل از خویش میفرمود:
«ای مسلمانها! ماه تبارک و با برکتی بر شما سایه افکنده میباشد و آن ماه اَصَبّ میباشد که عفووبخشش الهی بر هر کس اورا پرستش مینماید فرو میریزد مگر مشرک یا این که هر کس بدعتی را در اسلام اظهار و ساخت نموده است. به حقیقت که در ماه رجب شبی میباشد که هر که در آن بیدار باشد و نماز گزارد معبود جسدش را بر حریق حرام مینماید و هزار مَلِک با وی مصافحه مینمایند و هزار ملک تا همچون آن روز برای وی استغفار مینمایند. آنگاه فرمود: هر که روزی از ماه رجب را روزه بگیرد، از هراس روز قیامت در تامین میباشد و از حریق دوزخ و جهنم نجات مییابد».[۸]
رَجَب یا این که رَجَب المُرَجَّب هفتمی ماه از ماههای قمری و اولیه ماه از ماههای حرام میباشد. بر جاری ساختن حج عمره، روزه و عبادت تشریفات مشهد درین ماه تأکید گردیدهاست.
از نبی(ص) نقل میباشد: رجب ماه خداست، شعبان ماه اینجانب میباشد و رمضان ماه امت اینجانب میباشد. همینطور اجر روزهداری یک روز ماه رجب را اجر یک ماه روزه بیان نموده است." اولیه شب آدینه ماه رجب را لیلة الرغائب میگویند که برای آن انجام و آدابی خاصی بیان میباشد. در کشورایران سنت اعتکاف در روزهای ۱۳ تا ۱۵ این ماه، که به روز ها البیض معروفند، اعمال میشود.
مهمترین اتفاق تاریخی ماه رجب بعثت نبی اکرم(ص) میباشد. به دنیاآمدن امام علی(ع)، امام باقر(ع) و امام جواد(ع) و نیز شهید شدن امام هادی(ع) و امام کاظم(ع) از سایر مناسبتهای این ماه میباشند.
جاری ساختن زیارت معصومان بهویژه زیارت امام حسین(ع) در اولیه و اواسط ماه (که به باعث غفلت عموم از فضیلت آن غفیله اسم گرفته میباشد) و نیز زیارت امام رضا(ع) و قرائت دعای یا این که اینجانب ارجوه در ماه رجب پیشنهاد گردیدهاست.
وجه اسمگذاری
رجب به معنای والا داشتن و بزرگ شمردن میباشد.[۱] ماه رجب به معنای ماهی میباشد که گران قدر و با شخصیت شمرده می شود. به نقل منابع لغوی، عرب از روزگار ناآگاهی قبل از اسلام این ماه را بلندمرتبه میداشته و از مبارزه در آن جلوگیری مینموده است.[۲] مُرَجَّب هم به معنای بلندمرتبه داشته گردیدهاست.[۳] ماه رجب با اوصاف و اسمهای دیگری نیز خوانده گردیدهاست. بدین ماه «رجب الفَرْد» گویند؛ بدین جهت که از سه ماه حرام دیگر که پیرو هم واقع گردیدهاند، یعنی ذیالقعده، ذیالحجه و محرم جداگانه افتاده میباشد. بدین ماه «رجب المُضَر» نیز گویند، بهاین جهت که بستگان مُضَر برای این ماه احترام ویژهای قائل بودند.[یادداشت ۱] رجبُ الاَصَمّ، رجبُ المُرَجَّب، رجبُ الحرام، [یادداشت ۲]مُنصَل الأَسِّخیر و مُنصَل الأَلّ از سایر اسمهای این ماه میباشد در ناآگاهی و آن را بهاین جهت اینگونه نامیدند که دراین ماه(به خیال این که از ماههای حرام بود) سِنانها (نیزه و سرنیزه)را از خویش بدور میکردند و دست به مبارزه نمیبردند و به یکدیگر نمیتاختند. (از اقرب الموارد).[۴][یادداشت ۳]
در اسمگذاری این ماه به «رجب الاصَبّ» و «رجب الاصَمّ» از نبی اکرم (ص) نقل میباشد که فرمود:
«سُمِّيَ شَهرُ الرَّجبِ الاَصَبَّ ِلاَنَّ الرّحمةَ تُصَبُّ عَلَی اُمَّتی فیهِ صَبّاً وَ یُقالُ الاصَمُّ لِاَنَّهُ نُهِیَ فیهِ عَن قِتالِ المُشرکینَ وَ هُوَ مِنَ الشُّهورِ الحُرُم.»[۵] «ماه رجب را اَصَبّ نامیدهاند زیرا درین ماه عفو وبخشش الهی بر امت اینجانب فرو میریزد و ماه اَصَمّ میگویند زیرا درین ماه از پیکار با مشرکان نهی گردیده است و زیرا صدایی برای فرا تلاوت به نبرد (خیر فراخوانی برای پیکار و خیر شیهه اسب و خیر صدای کشیده شدن خنجر از نیام)درین ماه شنیده نمی شود بیان کننده این ماه از این لحاظ ناشنواست.»
ماه رجب قبل از اسلام
نوشتهعلمیٔ اساسی: ماه حرام
ماه رجب نزد اعراب جاهلی حرمت و بها والایی داشته میباشد به سیرتکاملای که دراین ماه نزاع، خونریزی، قتل، غارت و شبیخون ممنوع و حرام بوده میباشد.[۶] بعد از ظهور اسلام بر اعتبار و قیمت این ماه افزوده شد و جنبههای فقهی بهاین ماه قداست داد.[۷][یادداشت ۴]
فضیلت و رده ماه رجب
از عبدالله بن عباس نقل میباشد که زیرا ماه رجب فرا میرسید، مسلمان ها دور و بر نبی رینگ میزدند و فرستاده بعداز ثنای خدا و یادی از پیامبران قبل از خویش میفرمود:
«ای مسلمانها! ماه تبارک و با برکتی بر شما سایه افکنده میباشد و آن ماه اَصَبّ میباشد که عفووبخشش الهی بر هر کس اورا پرستش مینماید فرو میریزد مگر مشرک یا این که هر کس بدعتی را در اسلام اظهار و ساخت نموده است. به حقیقت که در ماه رجب شبی میباشد که هر که در آن بیدار باشد و نماز گزارد معبود جسدش را بر حریق حرام مینماید و هزار مَلِک با وی مصافحه مینمایند و هزار ملک تا همچون آن روز برای وی استغفار مینمایند. آنگاه فرمود: هر که روزی از ماه رجب را روزه بگیرد، از هراس روز قیامت در تامین میباشد و از حریق دوزخ و جهنم نجات مییابد».[۸]
انتخاب تالار و باغ مناسب برای مراسم در مشهد – نکات و معیارهای حرفهای