تفصیل قصه طوبی
سید محمدحسین حسینی تهرانی در تفصیل این داستان می گوید: «طوبی» از مادّۀ طابَ به معنای منزه و طَیِّب و پاکیزه میباشد و از آنجاکه پردیس محلّ طهارت و عصمت و طهارت، و مکان طیب و پاکیزه، و جای ورودِ پاکان و طیبان میباشد، شَجَرۀ طوبی در فردوس میباشد. واقعیت طوبی، به عبارتی نَزاهت و قداست میباشد، و زیرا دارنده فروع و شاخههائی میباشد و عصمت و طهارت و قداست به اشکال و اشکالی متحقّق میشود، در آخرت نیز بصورت درختی میباشد که دارنده شاخه و فروع پسندیده و با ثمر تشریفات مشهد میباشد.[۷]
بر طبق احادیث، اصل درخت عصمت و طهارت و قداست، ولایت میباشد که از آن هر نیکی و هر خیری پدید می آید و فارغ از ولایت که ناشی از محبّت میباشد هیچ چیز دارنده بها وجود ندارد، پس ریشه و اصل این درخت در خانۀ ولایت میباشد و شاخههای آن که پاکی و عفووبخشش و عافیت، ایثار و إنفاق، عبادت و جهاد، نماز و روزه، و سائر افعال و صفات نیکو میباشد، تمامی از این تنه و ریشه منشعب می شود، و هر شاخهای از این ریشه نیرو میگیرد و پرورش پیدا مینماید.[۸]
به دنیاآمدن حضرت فاطمه(س)
از امام راستگو(ع) ماجرا گردیده است که رسول(ص)، فاطمه(س) را زیاد میبوسید. عایشه این شغل را ناپسند شمرد! پس نبی آفریدگار(ص) بیان کرد: ای عایشه! زمانی که منرا به معراج بردند، باطن پردیس شدم. جبرئیل من را به مجاورت «طوبی» پیروزی و از آن درخت، سیبی به اینجانب اعطا کرد و خوردم. از این سیب، نطفهای ساخت شد که بعداز برگشت به زمین با همسرم خدیجه درآمیختم و وی به فاطمه آبستن شد. فعلا هر گاه شوق واشتیاق فردوس پیدا میکنم، دخترم را میبوسم و زیرا اورا میبوسم، بوی درخت طوبی را استشمام میکنم.[یادداشت ۳]
در ادبیات
ازرقی هروی
[از قصاید]
الا تا هر درختی وجود ندارد طوبی
الا تا هر غدیری وجود ندارد کوثر
عبدالقادر گیلانی
[از غرلیات]
سایه طوبی و جنتّ آبگینه کوثر را کجاست
از حلاوتها که باشد در رسیدن کردگار
سایه طوبی و آبگینه کوثر و گلشن پردیس
خوش مقامی باشد البته با جمال ذوالجلال
پانویس
قرطبی، الجامع لاحکام القرآن، ۱۳۸۷ق، ج۹، ص۳۱۶.
مجلسی، لوامع صاحبقرانی، ۱۴۱۴ق، ج۱، ص۱۳۲
مجلسی، بحار الأنوار، ۱۴۰۳ق، ج۹۴، ص۶۱
الحر العاملی، وسائل الشیعة، ۱۴۱۲ق، ج۲۴، ص۳۲۴
مجلسی، بحارالأنوار، ۱۴۰۳ق، ج۸، ص۸۸
قمی، تعبیر و تفسیر قمی،۱۴۰۴ ق، ج۱، ص۲۲.
تهرانی، معاد شناسی، ۱۴۲۷ق، ج۱۰، ص۱۴۲
تهرانی، معاد شناسی، ۱۴۲۷ق، ج۱۰، ص۱۴۲
تفصیل قصه طوبی
سید محمدحسین حسینی تهرانی در تفصیل این داستان می گوید: «طوبی» از مادّۀ طابَ به معنای منزه و طَیِّب و پاکیزه میباشد و از آنجاکه پردیس محلّ طهارت و عصمت و طهارت، و مکان طیب و پاکیزه، و جای ورودِ پاکان و طیبان میباشد، شَجَرۀ طوبی در فردوس میباشد. واقعیت طوبی، به عبارتی نَزاهت و قداست میباشد، و زیرا دارنده فروع و شاخههائی میباشد و عصمت و طهارت و قداست به اشکال و اشکالی متحقّق میشود، در آخرت نیز بصورت درختی میباشد که دارنده شاخه و فروع پسندیده و با ثمر تشریفات مشهد میباشد.[۷]
بر طبق احادیث، اصل درخت عصمت و طهارت و قداست، ولایت میباشد که از آن هر نیکی و هر خیری پدید می آید و فارغ از ولایت که ناشی از محبّت میباشد هیچ چیز دارنده بها وجود ندارد، پس ریشه و اصل این درخت در خانۀ ولایت میباشد و شاخههای آن که پاکی و عفووبخشش و عافیت، ایثار و إنفاق، عبادت و جهاد، نماز و روزه، و سائر افعال و صفات نیکو میباشد، تمامی از این تنه و ریشه منشعب می شود، و هر شاخهای از این ریشه نیرو میگیرد و پرورش پیدا مینماید.[۸]
به دنیاآمدن حضرت فاطمه(س)
از امام راستگو(ع) ماجرا گردیده است که رسول(ص)، فاطمه(س) را زیاد میبوسید. عایشه این شغل را ناپسند شمرد! پس نبی آفریدگار(ص) بیان کرد: ای عایشه! زمانی که منرا به معراج بردند، باطن پردیس شدم. جبرئیل من را به مجاورت «طوبی» پیروزی و از آن درخت، سیبی به اینجانب اعطا کرد و خوردم. از این سیب، نطفهای ساخت شد که بعداز برگشت به زمین با همسرم خدیجه درآمیختم و وی به فاطمه آبستن شد. فعلا هر گاه شوق واشتیاق فردوس پیدا میکنم، دخترم را میبوسم و زیرا اورا میبوسم، بوی درخت طوبی را استشمام میکنم.[یادداشت ۳]
در ادبیات
ازرقی هروی
[از قصاید]
الا تا هر درختی وجود ندارد طوبی
الا تا هر غدیری وجود ندارد کوثر
عبدالقادر گیلانی
[از غرلیات]
سایه طوبی و جنتّ آبگینه کوثر را کجاست
از حلاوتها که باشد در رسیدن کردگار
سایه طوبی و آبگینه کوثر و گلشن پردیس
خوش مقامی باشد البته با جمال ذوالجلال
پانویس
قرطبی، الجامع لاحکام القرآن، ۱۳۸۷ق، ج۹، ص۳۱۶.
مجلسی، لوامع صاحبقرانی، ۱۴۱۴ق، ج۱، ص۱۳۲
مجلسی، بحار الأنوار، ۱۴۰۳ق، ج۹۴، ص۶۱
الحر العاملی، وسائل الشیعة، ۱۴۱۲ق، ج۲۴، ص۳۲۴
مجلسی، بحارالأنوار، ۱۴۰۳ق، ج۸، ص۸۸
قمی، تعبیر و تفسیر قمی،۱۴۰۴ ق، ج۱، ص۲۲.
تهرانی، معاد شناسی، ۱۴۲۷ق، ج۱۰، ص۱۴۲
تهرانی، معاد شناسی، ۱۴۲۷ق، ج۱۰، ص۱۴۲
ویژگیهای یک مجموعه تشریفاتی حرفهای چیست؟