مجله خبری تشریفات

قاعده وطرح زیرین مسجد در کشور ایران، صورت تشریفات مشهد چهار گوش دارا هستند که متضمن تصور استحکام، استقرارو ایستایی بوده و نمودگار زمین میباشد، که در ابتدا به صورت مدور گنبد منتهی می‌شود که دایره بوده و آرم عرش و قداست عوالم متعال میباشد.
این ساختار چهار گوش ودایره در مسجد اهل ایران، و نهایتاً ترفیع و سوق نگاه به نقطه پایان گنبد، مبین گران قدر تامل و تغییر تحول نظام ومرتبه میباشد، یعنی گذار از زمین به افق و از نقض به کمال و از متناهی به لایتناهی، مناسبات متقابل در بین روحانیت فقیه فوقانی، که آدم مشتاق آن میباشد و زمین جسمانی که و در آن سکنی داراست، اینگونه ذکر می گردد.
در آیگاه مسجد اهل ایران از خارج تا باطن میانسرای آن دارنده یک مقام بندی فضایی یا این که سلسله مراتب میباشد.
ابتدا یک فضای گشوده به اسم “واشـدگاه” یا این که “پیشگاه” مسجد میباشد که به پیشخان می پیوندند.
“پیشخان”، فضای وسیع جلوی سردر مسجد اهل ایران میباشد.
بعد”درگاه” مسجد یا این که به عبارتی فضای ذیل سردر میباشد که با یک”کنه”سرپوشیده می گردد.
از درگاه که بگذریم به “هشت” یا این که “هشتی” و آن گاه به “دالان” می رسیم و این دالان مارا به “میانسرای” مسجد می‌رساند. در اکثری از مسجدها نمی قدرت یک راست از هشتی به میانسرا رسید و بایستی از دو ” دالان ” در دو سوی آن سپری شد. به این سیرتکامل به فضای داخل مسجد احترام نهاده می گردد.
در حالتی که وضوخانه مساجد کشور‌ایران در پیشگاه آن نباشد، در کنار دالان که هشتی را به میانسرا میرساند، مکان می‌گیرد.
اینک به میانسرا میرویم. در چهار نمای آن تراس هایی بین هر پهلو میبینیم که مطرح ترین آن‌ها، ایوانی میباشد که در راستای محراب میباشد و به “مقصـوره” رویکرد دارااست. این تراس “پیشان” اسم داراست. گاه این حیاط به عبارتی مقصوره مسجد میگردد.
در بیشتر جاها، مقصوره دارنده یک گنبدخانه در پشت شبستان میباشد.
در کنار و در دو سوی گنبدخانه ها، گاه شبستان ردیف دار بوده که به آن “چهل ردیف” میگویند و یا این که “تنبی” بوده میباشد.
تنبی تالارهای کشیده و بی ردیف بوده که دیوارهای بلندی داشته گاه در کنار گنبدخانه، مکان ویژه ای به اسم “کناره” برای افرادی که همسایه و کناره نشین مسجد می شدند، ساخته می شد‌ه‌است.
کناره، محرابی ویژه خـودش داشته و مکان کوچکی بوده که با یک “دارآفرین” یا این که “نرده” از شبستان غیر وابسته گردیده‌است.
در مساجد کشور ایران خلال محراب اساسی، چند محراب در قسمت های دیگر آن و حتی روی ردیف ها با گچ یا این که سنگ اصلی ترین حیاط مسجد به شبستان رو به قبله روش می‌یابد.
به این سیرتکامل راستای محراب و قبله از نمای میانسرای مسجد تماما پر‌نور میباشد.
در بعضا مساجد کشور ایران که شبستانی میباشد و گنبد ندارد، محراب در شیستان چهلستونی مکان می‌گیرد.

قاعده وطرح زیرین مسجد در کشور ایران، صورت تشریفات مشهد چهار گوش دارا هستند که متضمن تصور استحکام، استقرارو ایستایی بوده و نمودگار زمین میباشد، که در ابتدا به صورت مدور گنبد منتهی می‌شود که دایره بوده و آرم عرش و قداست عوالم متعال میباشد.
این ساختار چهار گوش ودایره در مسجد اهل ایران، و نهایتاً ترفیع و سوق نگاه به نقطه پایان گنبد، مبین گران قدر تامل و تغییر تحول نظام ومرتبه میباشد، یعنی گذار از زمین به افق و از نقض به کمال و از متناهی به لایتناهی، مناسبات متقابل در بین روحانیت فقیه فوقانی، که آدم مشتاق آن میباشد و زمین جسمانی که و در آن سکنی داراست، اینگونه ذکر می گردد.
در آیگاه مسجد اهل ایران از خارج تا باطن میانسرای آن دارنده یک مقام بندی فضایی یا این که سلسله مراتب میباشد.
ابتدا یک فضای گشوده به اسم “واشـدگاه” یا این که “پیشگاه” مسجد میباشد که به پیشخان می پیوندند.
“پیشخان”، فضای وسیع جلوی سردر مسجد اهل ایران میباشد.
بعد”درگاه” مسجد یا این که به عبارتی فضای ذیل سردر میباشد که با یک”کنه”سرپوشیده می گردد.
از درگاه که بگذریم به “هشت” یا این که “هشتی” و آن گاه به “دالان” می رسیم و این دالان مارا به “میانسرای” مسجد می‌رساند. در اکثری از مسجدها نمی قدرت یک راست از هشتی به میانسرا رسید و بایستی از دو ” دالان ” در دو سوی آن سپری شد. به این سیرتکامل به فضای داخل مسجد احترام نهاده می گردد.
در حالتی که وضوخانه مساجد کشور‌ایران در پیشگاه آن نباشد، در کنار دالان که هشتی را به میانسرا میرساند، مکان می‌گیرد.
اینک به میانسرا میرویم. در چهار نمای آن تراس هایی بین هر پهلو میبینیم که مطرح ترین آن‌ها، ایوانی میباشد که در راستای محراب میباشد و به “مقصـوره” رویکرد دارااست. این تراس “پیشان” اسم داراست. گاه این حیاط به عبارتی مقصوره مسجد میگردد.
در بیشتر جاها، مقصوره دارنده یک گنبدخانه در پشت شبستان میباشد.
در کنار و در دو سوی گنبدخانه ها، گاه شبستان ردیف دار بوده که به آن “چهل ردیف” میگویند و یا این که “تنبی” بوده میباشد.
تنبی تالارهای کشیده و بی ردیف بوده که دیوارهای بلندی داشته گاه در کنار گنبدخانه، مکان ویژه ای به اسم “کناره” برای افرادی که همسایه و کناره نشین مسجد می شدند، ساخته می شد‌ه‌است.
کناره، محرابی ویژه خـودش داشته و مکان کوچکی بوده که با یک “دارآفرین” یا این که “نرده” از شبستان غیر وابسته گردیده‌است.
در مساجد کشور ایران خلال محراب اساسی، چند محراب در قسمت های دیگر آن و حتی روی ردیف ها با گچ یا این که سنگ اصلی ترین حیاط مسجد به شبستان رو به قبله روش می‌یابد.
به این سیرتکامل راستای محراب و قبله از نمای میانسرای مسجد تماما پر‌نور میباشد.
در بعضا مساجد کشور ایران که شبستانی میباشد و گنبد ندارد، محراب در شیستان چهلستونی مکان می‌گیرد.