مراسیل ابن ابیعمیر
نوشتهعلمیٔ مهم: مرسلات ابنابیعمیر
بینش قدماء
ابن ابیعمیر از اصحاب اجماع میباشد که رجالیان امامیه در صدق احادیث منقول از آنها حادثهلحاظ داراهستند.[۳۱] نجاشی سبب ساز پشت گرمی علمای امامیه به مراسیل ابن ابیعمیر را اینگونه ذکر مینماید: ابن ابیعمیر بعداز نابود شدن کتابهایش، از مراقبت حدیث میاذعان کرد، لذا اصحاب ما به مراسیل او اتکا تشریفات مشهد مینمایند.[۳۲]
روضه خوان طوسی راجعبه تعادل و تراجیح میگوید: درحالتی که یکیاز راویان، خبر خویش را با اِسناد و دیگری با ارسال بیان کردهباشد، در راوی خبر مُرسَل اعتنا میکنیم، هرگاه او از عده ای باشد که تنها از ثقه نقل مینمایند، این دو خبر بر یکدیگر ترجیح ندارند. از این روست که امامیه دربین احادیث محمد بن ابیعمیر، صفوان بن یحیی و... با احادیث مُسندی که دیگر افراد نقل مینمایند فرقی قائل نمیشوند.[۳۳] اکثر فقها و رجالیان بر این نظریه رفتهاند و مامقانی ادعای تواتر این اجماع منقول را نموده است.[۳۴]
طریقه متاخرین
گروهی از متأخران میگویند: از نقل اجماع کشّی اینگونه فهمیده می گردد حدیثی را که یکی از اصحاب اجماع قصه کرده باشند، اعتبار حدیث درست را دارااست، خواه مرسل باشد یا این که مسند، ثقه باشد یا این که ضعیف و یا این که مجهول، به شرط آنکه رجال گواهی تا راوی درست باشند.[۳۵] بعضی دیگر مراسیل ابن ابیعمیر را دارای اعتبار ندانسته، آن ها دربین مراسیل وی و دیگر ثقات تفاوتی قائل نیستند و معتقدند در مواقعی اصحاب اجماع برای مثال ابن ابیعمیر از ضعفا حدیث نقل کردهاند.[۳۶] همینطور اجماع داعیه گردیده به وسیله نجاشی را اجماع بر حکم فقاهتی دانستهاند که اصلش به روحانی طوسی برمیخواهد شد، و در اصول فقه اثبات گردیده است که اجماع منقول بوسیله خبر واحد حجیت ندارد.[۳۷]
اثرها
ابن بَطّه شمار مُصَنّفات ابن ابیعمیر را ۹۴ بیان کرده که بیشتر آنان در حیات او نابود شدهاست. در سبب ساز آن اینگونه گفتهاند: خواهرش در هنگامی که او در زندان بود، کتابهایش را پایین خاک مخفی کرد تا اینکه پوسید. به روایتی دیگر، کتابها را در غرفهای بنیان و آب باران به آن منش یافت و آنان را از میان موفقیت.[۳۸] بنابر نقل طوسی پس از شهید شدن امام رضا(ع) کتابهای ابن ابیعمیر به حراج رفت و او ناگزیر آنچه را از نگهداری داشت، در ۴۰ مجلد گردآورد و آنان را النّوادر نامید.[۳۹] بعضا از کتابهای او که تنها نامی از آنها باقی میباشد عبارتند از:
المغازی
الکفر والایمان
البداء
الاحتجاج فی الامامه
الملاحم
النّوادر
یوم و لیله
التوحید
چند کتابهای شرعی.[۴۰]
جستارهای متعلق
اصحاب اجماع
کتاب یوم و لیله
پانویس
طهرانی، الذریعه الی تصانیف الشیعه، ۱۴۰۷ق، ج۱، ص۲۸۳.
نجاشی، الرجال، ۱۴۰۸ق، ج۲، ص۲۰۴.
اثرگذار، الاختصاص، مؤسسه تکثیر الاسلامی، ص۸۶.
طوسی، الفهرست، ۱۳۵۱ش، ص۲۶۶.
صدوق، التوحید، ۱۳۹۸ق، ص۷۶، ۳۵۶، ۴۰۷.
صدوق، کمالالدین، ۱۳۹۰ق، ج۲، ص۴۳۳.
ابن قولویه، بدون نقص الزیارات، ۱۳۵۶ق، ص۲۴۷.
کلباسی، سماء المقال، ۱۳۷۲ق، ص۴۵.
طوسی، الفهرست، ۱۳۵۱ش، ص۲۶۶.
مراسیل ابن ابیعمیر
نوشتهعلمیٔ مهم: مرسلات ابنابیعمیر
بینش قدماء
ابن ابیعمیر از اصحاب اجماع میباشد که رجالیان امامیه در صدق احادیث منقول از آنها حادثهلحاظ داراهستند.[۳۱] نجاشی سبب ساز پشت گرمی علمای امامیه به مراسیل ابن ابیعمیر را اینگونه ذکر مینماید: ابن ابیعمیر بعداز نابود شدن کتابهایش، از مراقبت حدیث میاذعان کرد، لذا اصحاب ما به مراسیل او اتکا تشریفات مشهد مینمایند.[۳۲]
روضه خوان طوسی راجعبه تعادل و تراجیح میگوید: درحالتی که یکیاز راویان، خبر خویش را با اِسناد و دیگری با ارسال بیان کردهباشد، در راوی خبر مُرسَل اعتنا میکنیم، هرگاه او از عده ای باشد که تنها از ثقه نقل مینمایند، این دو خبر بر یکدیگر ترجیح ندارند. از این روست که امامیه دربین احادیث محمد بن ابیعمیر، صفوان بن یحیی و... با احادیث مُسندی که دیگر افراد نقل مینمایند فرقی قائل نمیشوند.[۳۳] اکثر فقها و رجالیان بر این نظریه رفتهاند و مامقانی ادعای تواتر این اجماع منقول را نموده است.[۳۴]
طریقه متاخرین
گروهی از متأخران میگویند: از نقل اجماع کشّی اینگونه فهمیده می گردد حدیثی را که یکی از اصحاب اجماع قصه کرده باشند، اعتبار حدیث درست را دارااست، خواه مرسل باشد یا این که مسند، ثقه باشد یا این که ضعیف و یا این که مجهول، به شرط آنکه رجال گواهی تا راوی درست باشند.[۳۵] بعضی دیگر مراسیل ابن ابیعمیر را دارای اعتبار ندانسته، آن ها دربین مراسیل وی و دیگر ثقات تفاوتی قائل نیستند و معتقدند در مواقعی اصحاب اجماع برای مثال ابن ابیعمیر از ضعفا حدیث نقل کردهاند.[۳۶] همینطور اجماع داعیه گردیده به وسیله نجاشی را اجماع بر حکم فقاهتی دانستهاند که اصلش به روحانی طوسی برمیخواهد شد، و در اصول فقه اثبات گردیده است که اجماع منقول بوسیله خبر واحد حجیت ندارد.[۳۷]
اثرها
ابن بَطّه شمار مُصَنّفات ابن ابیعمیر را ۹۴ بیان کرده که بیشتر آنان در حیات او نابود شدهاست. در سبب ساز آن اینگونه گفتهاند: خواهرش در هنگامی که او در زندان بود، کتابهایش را پایین خاک مخفی کرد تا اینکه پوسید. به روایتی دیگر، کتابها را در غرفهای بنیان و آب باران به آن منش یافت و آنان را از میان موفقیت.[۳۸] بنابر نقل طوسی پس از شهید شدن امام رضا(ع) کتابهای ابن ابیعمیر به حراج رفت و او ناگزیر آنچه را از نگهداری داشت، در ۴۰ مجلد گردآورد و آنان را النّوادر نامید.[۳۹] بعضا از کتابهای او که تنها نامی از آنها باقی میباشد عبارتند از:
المغازی
الکفر والایمان
البداء
الاحتجاج فی الامامه
الملاحم
النّوادر
یوم و لیله
التوحید
چند کتابهای شرعی.[۴۰]
جستارهای متعلق
اصحاب اجماع
کتاب یوم و لیله
پانویس
طهرانی، الذریعه الی تصانیف الشیعه، ۱۴۰۷ق، ج۱، ص۲۸۳.
نجاشی، الرجال، ۱۴۰۸ق، ج۲، ص۲۰۴.
اثرگذار، الاختصاص، مؤسسه تکثیر الاسلامی، ص۸۶.
طوسی، الفهرست، ۱۳۵۱ش، ص۲۶۶.
صدوق، التوحید، ۱۳۹۸ق، ص۷۶، ۳۵۶، ۴۰۷.
صدوق، کمالالدین، ۱۳۹۰ق، ج۲، ص۴۳۳.
ابن قولویه، بدون نقص الزیارات، ۱۳۵۶ق، ص۲۴۷.
کلباسی، سماء المقال، ۱۳۷۲ق، ص۴۵.
طوسی، الفهرست، ۱۳۵۱ش، ص۲۶۶.
ویژگیهای یک مجموعه تشریفاتی حرفهای چیست؟