(۱۴۵-۲۰۸ق) از نوادگان امام حسن مجتبی(ع) و دختر حسن بن زید بن حسن میباشد. منابع تاریخی، اورا از زنان عبادت کننده، بازهد، محدّث، درستکار و حافظ قرآن شمردهاند. او همسر اسحاق مؤتمن فرزند امام راستگو(ع) بود. سیده نفیسه که برای زیارت قبر حضرت ابراهیم(ع) به مصر مهاجرت کرده بود، با سماجت عموم در مصر اقامت گزید و تا نقطه نهایی قدمت در آنجا ماند. در برخی منابع کرامتهایی مانند شفای مریض و رهانیدن مصر و رود نیل از خشکسالی به سیده نفیسه منسوب شده تشریفات مشهد میباشد.
سیده نفیسه با تعبیروتفسیر و حدیث آشنا بود به همین ادله بعضی از عالمان حدیث برای مثال محمد بن ادریس شافعی و احمد بن حنبل در مجالس نقل حدیث وی کمپانی و از وی ماجرا میکردند. نفیسهخاتون در رمضان سال ۲۰۸ق از عالم رفت. اسحاق مؤتمن قصد جابجایی لاشه همسرش را به مدینه داشت؛ البته به درخواست هم محلی مصر اورا در همانجا دفن کرد. بقعه وی در قاهره زیارتگاه مسلمان ها میباشد
نفیسهخاتون در مکه دیده به جهان گشود و در مدینه رشد کرد.[۱] گفتهاند منزلای که نفیسه در مدینه در آن معاش میکرد، در غرب مدینه و مقابل منزلای بود که به امام درستگو(ع) وابستگی داشت.[۲] در کتاب الدر المنثور فی طبقات ربات الخدور، از کتاب اسعاف الراغبین اورده شده که نفیسه در سال ۱۴۵ق متولد گردیدهاست.[۳]عزیز الله عطاردی به دنیاآمدن اورا در ۱۱ ربیعالاول به عبارتی سال بیان نموده است.[۴]
نسبش از جانب بابا با سه واسطه به امام حسن مجتبی(ع) میرسد.[۵] پدرش حسن بن زید از جانب منصور عباسی ۵ سال حکم کننده مدینه بود البته اورا برکنار و زندانی کرد.[۶] مقریزی از کتاب الروضة الانیسه بفضل مشهد السیده نفیسه، نقل کرده که مادرش ام ولد بود.[۷]
تزویج
نفیسهخاتون با اسحاق بن جعفر معروف به اسحاق مؤتمن، فرزند امام راستگو(ع) وصلت کرد.[۸] بعضا منابع متأخر سن اورا به هنگام وصلت ۱۵ سال دانستهاند.[۹] اسحاق مؤتمن، شخصی ثقه در نقل حدیث[۱۰] و از شاهدان وصیت امام هفتم درباره فرزندش امام رضا(ع) بوده میباشد.[۱۱] نفیسه دو فرزند به اسم قاسم و امکلثوم برای اسحاق بن جعفر به جهان آورد
در کتاب الدر المنثور فی طبقات ربات الخدور از کتاب المزارات سخاوی بیان شده که نفیسه خاتون در سال ۱۹۳ق بعداز ایفا مناسک حج با همسرش برای زیارت قبر حضرت ابراهیم(ع) به بیتالمقدس رفت بعد از آن به مصر آمد عموم مصر از وی استقبال کردند و اورا آغاز در منزل بازرگان بلندمرتبه مصر به اسم جمال الدین بن عبدالله بن جَصّاص سکونت دادند گفتهاند عموم متعددی از مصر و دور و بر آن به خیال شفای دختر یهودی توسط او، به قصد تبرک نزد وی میآمدند وی قصد کرد که از مصر به حجاز نقل جای نماید، عموم مصر از قاضی مصر خواستند که او را از رفتن به حجاز پشیمان نماید. او به حکم دهنده مصر اذعان کرد اینجانب زنی ضعیف هستم و از عبادت آفریدگار گشوده باقیماندهام و محل سکونتم خرد میباشد و ظرفیت این تمامی جمعیت را ندارد حکم کننده مصر منزلای را که در درب السباع داشت به او اعطا کرد و از وی خواست دو روز را در هفته برای عموم تخصیص دهد و روزهای دیگر را به عبادت بپردازد نفیسه روزهای روز شنبه و چهارشنبه را به عموم تخصیص اعطا کرد و برای مدام در مصر سکنی گزید.[۱۳]
مقام معنوی و علمی
زرکلی از سیده نفیسه با اوصافی همانند تقیه، صالحه و عالمة بالتفسیر و الحدیث خاطر نموده است.[۱۴] نفیسةالدارین، نفیسةالطاهره، نفیسةالعابده، نفیسةالمصریه و نفیسةالمصریین[۱۵] از سایر القابی میباشد که با آن تعریف شدهاست.
منزلت معنوی
بعضا گزارشها از عبادت، زهدوتقوا و سخاوت سیده نفیسه کلام گفتهاند و آوردهاند که وی فرآورده متعددی داشت و به عموم به ویژه درماندگان و بیماران یاری میکرد.[۱۶] او ۳۰ مهاجرت حج رفته بود.[۱۷] به نقل از منابع اهل تهجد بود و بسیار روزه میگرفت.[۱۸] همینطور آورده شده که او قبری را برای خویش حفر کرده بود که هر روز درون آن می رفت نماز میگزارد و قرآن را ختم می کرد.[۱۹]یکصد و نود ختم قرآن در آن قبر نمود. و بعضی گفتهاند: دو هزار ختم؛ و بعضا یکهزار و نهصد ختم. [۲۰] به نقل از ناسخ التواریخ، سیده نفیسه نزد هم محلی مصر به منزلت بالایی دست یافت.[۲۱] ابونصر بخاری گفته میباشد که عموم مصر برای ثابت دعاوی خویش به اسم نفیسهخاتون قسم حافظه مینمایند.[۲۲] بعضی از دانشمندان مصری، علاقمندی اهل یک محل مصر به او را به خیال و خاطر معاش زاهدانهاش می دانند.[۲۳]
سیده نفیسه با قرآن انس داشت و حافظ آن بود.[۲۴] وی در درحال حاضر قرائت آیه[۲۵]«قل لمن ما فی السموات و الارض قل لله، کتاب ها علی نفسه الرحمه» [۲۶] یا این که آیه «لهم دارالسلام عند ربهم وهو اماّهم بما کانوا یعملون»[۲۷] از جهان رفته میباشد.[۲۸]
مقام علمی
سیده نفیسه با تعبیروتفسیر و حدیث آشنا بود[۲۹] برخی از عالمان حدیث اورا نقل میکردند.[۳۰] محمد بن ادریس شافعی (یکی فقهای مذهبها چهارگانه اهل سنت) از وی حدیث دریافت میکرد[۳۱] و احمد بن حنبل(پیشوای حنابله) در مجالس نقل حدیث وی کمپانی می کرد.[۳۲] زمانی که محمد بن ادریس شافعی از عالم رفت لاشه اورا در خانه سیده نفیسه بردند و وی در نماز میت کمپانی کرد.[۳۳]
کرامات
در بعضا منابع کرامتهایی مانند شفای مریض[۳۴] و رهانیدن مصر و رود نیل از خشکسالی[۳۵] به سیده نفیسه منسوب شده میباشد. جمال الدین بن تغری بُردی گفته میباشد که کرامتهای وی در کلیهجا دارای اسم و رسم میباشد.[۳۶] احمد ابوکفملقب شدن نفیسه به کریمةالدارین را بهاین برهان میداند که عموم مصر از او در طول زنده بودن و بعداز مرگش کراماتی مشاهده کردند.[۳۷] در بعضی منابع کرامتهایی بعد از مرگ او نیز نقل شدهاست.[۳۸] ذبیحالله محلاتی در ریاحین الشریعه بعد از آنکه کراماتی برای نفیسهخاتون بیان مینماید، منبع آنچه را که در تفصیلحالا او بیان کرده کتاب ها اهلسنت و قابل خدشه میداند.[۳۹]
(۱۴۵-۲۰۸ق) از نوادگان امام حسن مجتبی(ع) و دختر حسن بن زید بن حسن میباشد. منابع تاریخی، اورا از زنان عبادت کننده، بازهد، محدّث، درستکار و حافظ قرآن شمردهاند. او همسر اسحاق مؤتمن فرزند امام راستگو(ع) بود. سیده نفیسه که برای زیارت قبر حضرت ابراهیم(ع) به مصر مهاجرت کرده بود، با سماجت عموم در مصر اقامت گزید و تا نقطه نهایی قدمت در آنجا ماند. در برخی منابع کرامتهایی مانند شفای مریض و رهانیدن مصر و رود نیل از خشکسالی به سیده نفیسه منسوب شده تشریفات مشهد میباشد.
سیده نفیسه با تعبیروتفسیر و حدیث آشنا بود به همین ادله بعضی از عالمان حدیث برای مثال محمد بن ادریس شافعی و احمد بن حنبل در مجالس نقل حدیث وی کمپانی و از وی ماجرا میکردند. نفیسهخاتون در رمضان سال ۲۰۸ق از عالم رفت. اسحاق مؤتمن قصد جابجایی لاشه همسرش را به مدینه داشت؛ البته به درخواست هم محلی مصر اورا در همانجا دفن کرد. بقعه وی در قاهره زیارتگاه مسلمان ها میباشد
نفیسهخاتون در مکه دیده به جهان گشود و در مدینه رشد کرد.[۱] گفتهاند منزلای که نفیسه در مدینه در آن معاش میکرد، در غرب مدینه و مقابل منزلای بود که به امام درستگو(ع) وابستگی داشت.[۲] در کتاب الدر المنثور فی طبقات ربات الخدور، از کتاب اسعاف الراغبین اورده شده که نفیسه در سال ۱۴۵ق متولد گردیدهاست.[۳]عزیز الله عطاردی به دنیاآمدن اورا در ۱۱ ربیعالاول به عبارتی سال بیان نموده است.[۴]
نسبش از جانب بابا با سه واسطه به امام حسن مجتبی(ع) میرسد.[۵] پدرش حسن بن زید از جانب منصور عباسی ۵ سال حکم کننده مدینه بود البته اورا برکنار و زندانی کرد.[۶] مقریزی از کتاب الروضة الانیسه بفضل مشهد السیده نفیسه، نقل کرده که مادرش ام ولد بود.[۷]
تزویج
نفیسهخاتون با اسحاق بن جعفر معروف به اسحاق مؤتمن، فرزند امام راستگو(ع) وصلت کرد.[۸] بعضا منابع متأخر سن اورا به هنگام وصلت ۱۵ سال دانستهاند.[۹] اسحاق مؤتمن، شخصی ثقه در نقل حدیث[۱۰] و از شاهدان وصیت امام هفتم درباره فرزندش امام رضا(ع) بوده میباشد.[۱۱] نفیسه دو فرزند به اسم قاسم و امکلثوم برای اسحاق بن جعفر به جهان آورد
در کتاب الدر المنثور فی طبقات ربات الخدور از کتاب المزارات سخاوی بیان شده که نفیسه خاتون در سال ۱۹۳ق بعداز ایفا مناسک حج با همسرش برای زیارت قبر حضرت ابراهیم(ع) به بیتالمقدس رفت بعد از آن به مصر آمد عموم مصر از وی استقبال کردند و اورا آغاز در منزل بازرگان بلندمرتبه مصر به اسم جمال الدین بن عبدالله بن جَصّاص سکونت دادند گفتهاند عموم متعددی از مصر و دور و بر آن به خیال شفای دختر یهودی توسط او، به قصد تبرک نزد وی میآمدند وی قصد کرد که از مصر به حجاز نقل جای نماید، عموم مصر از قاضی مصر خواستند که او را از رفتن به حجاز پشیمان نماید. او به حکم دهنده مصر اذعان کرد اینجانب زنی ضعیف هستم و از عبادت آفریدگار گشوده باقیماندهام و محل سکونتم خرد میباشد و ظرفیت این تمامی جمعیت را ندارد حکم کننده مصر منزلای را که در درب السباع داشت به او اعطا کرد و از وی خواست دو روز را در هفته برای عموم تخصیص دهد و روزهای دیگر را به عبادت بپردازد نفیسه روزهای روز شنبه و چهارشنبه را به عموم تخصیص اعطا کرد و برای مدام در مصر سکنی گزید.[۱۳]
مقام معنوی و علمی
زرکلی از سیده نفیسه با اوصافی همانند تقیه، صالحه و عالمة بالتفسیر و الحدیث خاطر نموده است.[۱۴] نفیسةالدارین، نفیسةالطاهره، نفیسةالعابده، نفیسةالمصریه و نفیسةالمصریین[۱۵] از سایر القابی میباشد که با آن تعریف شدهاست.
منزلت معنوی
بعضا گزارشها از عبادت، زهدوتقوا و سخاوت سیده نفیسه کلام گفتهاند و آوردهاند که وی فرآورده متعددی داشت و به عموم به ویژه درماندگان و بیماران یاری میکرد.[۱۶] او ۳۰ مهاجرت حج رفته بود.[۱۷] به نقل از منابع اهل تهجد بود و بسیار روزه میگرفت.[۱۸] همینطور آورده شده که او قبری را برای خویش حفر کرده بود که هر روز درون آن می رفت نماز میگزارد و قرآن را ختم می کرد.[۱۹]یکصد و نود ختم قرآن در آن قبر نمود. و بعضی گفتهاند: دو هزار ختم؛ و بعضا یکهزار و نهصد ختم. [۲۰] به نقل از ناسخ التواریخ، سیده نفیسه نزد هم محلی مصر به منزلت بالایی دست یافت.[۲۱] ابونصر بخاری گفته میباشد که عموم مصر برای ثابت دعاوی خویش به اسم نفیسهخاتون قسم حافظه مینمایند.[۲۲] بعضی از دانشمندان مصری، علاقمندی اهل یک محل مصر به او را به خیال و خاطر معاش زاهدانهاش می دانند.[۲۳]
سیده نفیسه با قرآن انس داشت و حافظ آن بود.[۲۴] وی در درحال حاضر قرائت آیه[۲۵]«قل لمن ما فی السموات و الارض قل لله، کتاب ها علی نفسه الرحمه» [۲۶] یا این که آیه «لهم دارالسلام عند ربهم وهو اماّهم بما کانوا یعملون»[۲۷] از جهان رفته میباشد.[۲۸]
مقام علمی
سیده نفیسه با تعبیروتفسیر و حدیث آشنا بود[۲۹] برخی از عالمان حدیث اورا نقل میکردند.[۳۰] محمد بن ادریس شافعی (یکی فقهای مذهبها چهارگانه اهل سنت) از وی حدیث دریافت میکرد[۳۱] و احمد بن حنبل(پیشوای حنابله) در مجالس نقل حدیث وی کمپانی می کرد.[۳۲] زمانی که محمد بن ادریس شافعی از عالم رفت لاشه اورا در خانه سیده نفیسه بردند و وی در نماز میت کمپانی کرد.[۳۳]
کرامات
در بعضا منابع کرامتهایی مانند شفای مریض[۳۴] و رهانیدن مصر و رود نیل از خشکسالی[۳۵] به سیده نفیسه منسوب شده میباشد. جمال الدین بن تغری بُردی گفته میباشد که کرامتهای وی در کلیهجا دارای اسم و رسم میباشد.[۳۶] احمد ابوکفملقب شدن نفیسه به کریمةالدارین را بهاین برهان میداند که عموم مصر از او در طول زنده بودن و بعداز مرگش کراماتی مشاهده کردند.[۳۷] در بعضی منابع کرامتهایی بعد از مرگ او نیز نقل شدهاست.[۳۸] ذبیحالله محلاتی در ریاحین الشریعه بعد از آنکه کراماتی برای نفیسهخاتون بیان مینماید، منبع آنچه را که در تفصیلحالا او بیان کرده کتاب ها اهلسنت و قابل خدشه میداند.[۳۹]
ویژگیهای یک مجموعه تشریفاتی حرفهای چیست؟