مجله خبری تشریفات

شهیدشدن
ابلاغ پیام امام حسین به عموم کوفه
به امر ابن زیاد، قیس به بالای منبر رفت تا طبق قرار با ابن زیاد، علی(ع) و دو فرزندش را لعن نماید. او هنگامی بر فراز منبر رفت آغاز آفریدگار را قدردانی گفته و ثنا کرد. آن‌گاه سلام بر رسول اکرم(ص) ارسال کرد و علی و حسن و حسین(ع) را فراوان مدح نموده و بر آنها عفو و بخشش ارسال کرد. او پیرو عبید الله بن زیاد و پدرش و ستمکاران بنی امیه را از نخستین تا پایان لعن و نفرین کرد بعد از آن تشریفات مشهد اعلام کرد:

ای عموم، اینجانب پیامبر حسین به سوی شمایم و در فلان موضع از وی مستقل شدم، به سوی وی بروید.[۲۶]
طریق شهیدشدن
بعد از افشاگری‌های قیس، ابن زیاد امرکرد او‌را از بالای بام قصر زیر انداخته و به شهید شدن رساندند.[۲۷] آن‌گاه ابن زیاد دستورداد تن او را قطعه قطعه کردند.[۲۸]

در گزارش روحانی موثر آمده: او‌را دست بسته به زمین افکندند استخوانهایش باخت و هنوز رمقی باقی‌مانده بود که مردی به اسم مخلوق الملک بن عمیر لخمی، رمز او را برید. حاضران او را ملامت کردند که چرا اینگونه کردی؟ در پاسخ اظهار‌کرد: می‌خواستم راحتش کنم.[۲۹] ولی در بعضا از منابع همین قصه برای عبدالله بن یقطر نیز مذکور میباشد.[۳۰]

تاریخ شهیدشدن
فرصت ظریف شهیدشدن قیس مشحص وجود ندارد، در برخی از گزارش‌ها آمده خبر شهید شدن او در عذیب الهجانات به امام حسین(ع) رسید، بنابراین پیش از وصال امام به کربلا به شهید شدن رسیده میباشد.[۳۱]ولی طبق گزارشی که او طومار امام را از کربلا به سوی کوفه می‌برده، او در مسافت ۲ محرم تا عاشورا به شهید شدن رسیده میباشد.[مستلزم منبع]

به هر درحال حاضر آنچه قطعی میباشد، قیس بعداز شهید شدن مسلم عازم کوفه شد، لذا شهید شدن او بعداز روز عرفه میباشد.[مستلزم منبع]

واکنش امام حسین(ع)
وقتی‌که خبر شهیدشدن قیس به وسیله طرماح بن عدی به امام رسید[۳۲] اشک در چشمانش سرازیرشد و فرمود:

...فَمِنْهُم مَّن قَضَىٰ نَحْبَهُ وَمِنْهُم مَّن يَنتَظِرُ وَمَا بَدَّلُوا تَبْدِيلًا ﴿٢٣﴾ (ترجمه:...برخى از آن‌ها به شهیدشدن رسيدند و برخى از آنان در [همين‌] انتظارند و [هیچ وقت عقيده خویش را] تبديل نكردند.)[الأحزاب–۲۳]

توشه خدایا، برای ما و آن ها فردوس پایگاهّر فرما و در بین ما و آن ها در قرارگاه رحمتت و ذخیره‌گاه نهان ثوابت آماده آور.[۳۳]

در برخی منابع آمده مجمع بن عبدالله عائذی خبر شهید شدن قیس را به امام رساند.[۳۴]

قیس در زیارت الشهدا
در فرازهایی از زیارت الشهدا به یکایک شهدای کربلا درود داده می شود، درین نصیب اسم قیس هم آمده و بیان شده:
السلام علی قیس بن مسهر الصیداوی[۳۵]

همانندی ماجرای قیس و عبدالله بن یقطر
در بخش اعظمی از منابع شهیدشدن عبدالله بن یقطر و قیس بن مسهر مشابه به هم گزارش گردیده البته با تمرکز در منابع به دست می آید که فرق‌هایی میان جریان طومار رسانی این دو وجود دارااست:

امام آغاز عبدالله بن یقطر را با طومار‌ای به کوفه ارسال کرد و او از مسیری عازم کوفه شد. مجدد طومار‌ای به قیس بن مسهر اعطا کرد ولی او را از مسیر دیگری به کوفه ارسال کرد. اما هر دو گرفتار نیروهای ابن زیاد گردیده و به شهیدشدن رسیدند.[۳۶] اما طرز شهیدشدن آن ها مشابه به هم بوده میباشد.[۳۷]

امام عبدالله بن یقطر را از حیطه‌ای به اسم حاجر اعزام نمود و در حوزه‌‌ای به اسم آشغال خبر شهادتش را شنید.[۳۸]
قیس بن مسهر را از مکانی به اسم بیضه به کوفه ارسال کرد و در ناحیه‌ای به اسم عذیب خبر شهیدشدن او را به امام رساندند.[۳۹]
سفیر
فیلم سینمایی سفیر به کارگردانی فریبرز باتقوا ، ساخت و ساز سال ۱۳۶۱ هجری خورشیدی به دوران ١٤٧ دقیقه نقش قیس ابن مُسهّر صیداوی، نماینده امام حسین (ع) را در درایت دادن به عموم کوفه تا فرصت شهیدشدن به تصویر کشیده میباشد.[۴۰]

شهیدشدن
ابلاغ پیام امام حسین به عموم کوفه
به امر ابن زیاد، قیس به بالای منبر رفت تا طبق قرار با ابن زیاد، علی(ع) و دو فرزندش را لعن نماید. او هنگامی بر فراز منبر رفت آغاز آفریدگار را قدردانی گفته و ثنا کرد. آن‌گاه سلام بر رسول اکرم(ص) ارسال کرد و علی و حسن و حسین(ع) را فراوان مدح نموده و بر آنها عفو و بخشش ارسال کرد. او پیرو عبید الله بن زیاد و پدرش و ستمکاران بنی امیه را از نخستین تا پایان لعن و نفرین کرد بعد از آن تشریفات مشهد اعلام کرد:

ای عموم، اینجانب پیامبر حسین به سوی شمایم و در فلان موضع از وی مستقل شدم، به سوی وی بروید.[۲۶]
طریق شهیدشدن
بعد از افشاگری‌های قیس، ابن زیاد امرکرد او‌را از بالای بام قصر زیر انداخته و به شهید شدن رساندند.[۲۷] آن‌گاه ابن زیاد دستورداد تن او را قطعه قطعه کردند.[۲۸]

در گزارش روحانی موثر آمده: او‌را دست بسته به زمین افکندند استخوانهایش باخت و هنوز رمقی باقی‌مانده بود که مردی به اسم مخلوق الملک بن عمیر لخمی، رمز او را برید. حاضران او را ملامت کردند که چرا اینگونه کردی؟ در پاسخ اظهار‌کرد: می‌خواستم راحتش کنم.[۲۹] ولی در بعضا از منابع همین قصه برای عبدالله بن یقطر نیز مذکور میباشد.[۳۰]

تاریخ شهیدشدن
فرصت ظریف شهیدشدن قیس مشحص وجود ندارد، در برخی از گزارش‌ها آمده خبر شهید شدن او در عذیب الهجانات به امام حسین(ع) رسید، بنابراین پیش از وصال امام به کربلا به شهید شدن رسیده میباشد.[۳۱]ولی طبق گزارشی که او طومار امام را از کربلا به سوی کوفه می‌برده، او در مسافت ۲ محرم تا عاشورا به شهید شدن رسیده میباشد.[مستلزم منبع]

به هر درحال حاضر آنچه قطعی میباشد، قیس بعداز شهید شدن مسلم عازم کوفه شد، لذا شهید شدن او بعداز روز عرفه میباشد.[مستلزم منبع]

واکنش امام حسین(ع)
وقتی‌که خبر شهیدشدن قیس به وسیله طرماح بن عدی به امام رسید[۳۲] اشک در چشمانش سرازیرشد و فرمود:

...فَمِنْهُم مَّن قَضَىٰ نَحْبَهُ وَمِنْهُم مَّن يَنتَظِرُ وَمَا بَدَّلُوا تَبْدِيلًا ﴿٢٣﴾ (ترجمه:...برخى از آن‌ها به شهیدشدن رسيدند و برخى از آنان در [همين‌] انتظارند و [هیچ وقت عقيده خویش را] تبديل نكردند.)[الأحزاب–۲۳]

توشه خدایا، برای ما و آن ها فردوس پایگاهّر فرما و در بین ما و آن ها در قرارگاه رحمتت و ذخیره‌گاه نهان ثوابت آماده آور.[۳۳]

در برخی منابع آمده مجمع بن عبدالله عائذی خبر شهید شدن قیس را به امام رساند.[۳۴]

قیس در زیارت الشهدا
در فرازهایی از زیارت الشهدا به یکایک شهدای کربلا درود داده می شود، درین نصیب اسم قیس هم آمده و بیان شده:
السلام علی قیس بن مسهر الصیداوی[۳۵]

همانندی ماجرای قیس و عبدالله بن یقطر
در بخش اعظمی از منابع شهیدشدن عبدالله بن یقطر و قیس بن مسهر مشابه به هم گزارش گردیده البته با تمرکز در منابع به دست می آید که فرق‌هایی میان جریان طومار رسانی این دو وجود دارااست:

امام آغاز عبدالله بن یقطر را با طومار‌ای به کوفه ارسال کرد و او از مسیری عازم کوفه شد. مجدد طومار‌ای به قیس بن مسهر اعطا کرد ولی او را از مسیر دیگری به کوفه ارسال کرد. اما هر دو گرفتار نیروهای ابن زیاد گردیده و به شهیدشدن رسیدند.[۳۶] اما طرز شهیدشدن آن ها مشابه به هم بوده میباشد.[۳۷]

امام عبدالله بن یقطر را از حیطه‌ای به اسم حاجر اعزام نمود و در حوزه‌‌ای به اسم آشغال خبر شهادتش را شنید.[۳۸]
قیس بن مسهر را از مکانی به اسم بیضه به کوفه ارسال کرد و در ناحیه‌ای به اسم عذیب خبر شهیدشدن او را به امام رساندند.[۳۹]
سفیر
فیلم سینمایی سفیر به کارگردانی فریبرز باتقوا ، ساخت و ساز سال ۱۳۶۱ هجری خورشیدی به دوران ١٤٧ دقیقه نقش قیس ابن مُسهّر صیداوی، نماینده امام حسین (ع) را در درایت دادن به عموم کوفه تا فرصت شهیدشدن به تصویر کشیده میباشد.[۴۰]