«آدم از محدودیتهایی که مخالف فطرت وی باشد استقبال نمینماید البته برخی از محدودیتها تشریفات مشهد را با استقلال خویش میپذیرد از جملهً در ماه رمضان ما از میل کردن و آشامیدن محروم هستیم و این نوعی محدودیت میباشد البته ما این فرمان را به طور تحمیل نپذیرفتهایم اما در حالتیکه ماه رمضان عدم وجود و کسی مارا از میل کردن و آشامیدن که حق مشروع و رسمی ما میباشد بازداشتن می کرد در گیر غم میشویم پس سود میگیریم هنگامی کسی نمیپسندند که بقیه افراد حق آزادی و تعیین اورا سلب نمایند حق ندارد آزادی و تعیین دیگرافراد را سلب نماید و این خوبترین اصل اخلاقی میباشد که در جامعه ها بشری مشاهده میکنیم.»[۲۰]
سعید رضوی عالم
«هنر درحالتی که تجلی مییابد که اطراف، فضای آزاد و اخلاقی باشد به عبارتیطور که کلیه آیین ما با هنر توأم میباشد و زیبایی ظاهری و معنوی را میاقتدار در همگیٔ آیه ها قرآن، مناسک فقهی نظیر اذان، افطار، مناجات و در کلیهٔ ماه خوشیمن رمضان رویت کرد.»[۲۱]
” ماه رمضان برای آن میباشد که با مضمون اجتماعی فقر و مشقت جامعه بیشتر آشنا شویم؛ از خودخواهی به دیگربینی و دیگرخواهی برسیم و خویش را جزئی از تک تکِّ جامعهٔ اسلامی بیابیم و ببینیم. “
—حسن روضه خوان
«روزه صرفا دست کشیدن از تناول کردن و آشامیدن وجود ندارد بلکه در ماه رمضان می بایست تمرینی برای عصمت و طهارت گویش از لاف، بهتان، بهتان، بدگوییها و تحقیر بقیه افراد و اجتناب از دروغی که رسول اسلام (ص) آن را ام المعاصی نامید، باشد.»[۲۲]
«ماه رمضان برای آن میباشد که با معنا اجتماعی فقر و مشقت جامعه بیشتر آشنا شویم؛ از خودخواهی به دیگربینی و دیگرخواهی برسیم و خویش را جزئی از تمام جامعه اسلامی بیابیم و ببینیم.»[۲۲]
«هر رمضانی نسبت به رمضان قبلی برای ایفا و وظایف مان مهیاخیس و به غرض پایانی روزه که پایبندی به ضوابط اسلام و زهدوتقوا میباشد مجاورتخیس گردیده باشیم.»[۲۲]
حسن روضه خوان
س، ش
«روزه تصاحب کردن به خودی خویش عبادت میباشد البته همچنان که هیچ عمل آدم سوای تأمل و فکر بها ندارد، عبادت کردن آدمی هم سوای ادراک پرنور از عبادت بهایی ندارد.»[۲۳]
عبدالکریم سروش
ص، ض
«با فرا وصال ماه خوش یمن رمضان رمانتیک ژرف برگرفته از خاطرات الهامنصیب و عبرتهای با ارزش این ماه و اثر ها و دستاوردهای روزه داری، مارا فرا میگیرد و فضایی تمیز و هدایتگر و پر از درس و عبرت برای شخص مؤمن پدیدمیآورد.»[۲۴]
«ماه رمضان هنگامی میباشد برای تفکر کردن. درین ماه مؤمن با قلبی سلامت و عقلی پرنور و بدنی تمیز به قبلاش مینگرد و از خویش اکانترسی می نماید و بررسی مجددای از کارنامهٔ خویش شکل میدهد و، بعد از آن، به آتی نگاه مینماید تا برای آن برنامهریزی نماید و مجدد آن را بسازد و، بهاینترتیب، ماه رمضان ماهی آخر و عاقبتساز برای وی خواهد بود.»[۲۴]
«صرفا تأمل، که در آموزههای اسلامی بلندتر از عبادت شمرده گردیده است، قادر است روح عبادت را به آن بازگرداند و آداب و رسوم را به علتایی برای سرویس آدم تبدیل نماید و در کالبد شعایر روح بدمد و، بهاینترتیب، در ماه رمضان شبِ قدری رقم زند که خوب از هزار ماه میباشد.»[۲۴]
«دگر توشه، رمضان میمون فرا رسیده میباشد؛ با شبهای الهام قسمت، روزهای آموزنده و فضای پر از شمیم خاطرات و عبرتهایش که مایهٔ جدیت و نظم میباشد. دگر توشه، روزه میگیریم، شب زندهداری میکنیم، شعایر را دو چندان میکنیم و آخر و عاقبت عید را با شادمانی و خشنودی جشن و پای کوبی میگیریم و بعداز آن به معاش معمولی بازمیگردیم. به این سان سالها تکرار و بر وسعت خاطرات افزوده می شود.»[۲۵]
” روزهٔ ماه رمضان و دیگر عبادات و شعایر فقهی فقط فعالیتی جسمانی نیستند، بلکه حرکاتی سرچشمه گرفته از عقل و دلاند که به پوسته احساس در می آیند و با آن در میآمیزند، از همین رو هرگاه دور از دخالت عقل و دل اعمال گیرند، اعمالی کم آب، معدود رنگ و تقلیدگونهاند که مارا به خویش درگیر مینمایند، اما تأثیری نمیگذارند. “
—موسی صدر
«ولی بیم آن میرود که روزه به عادتی بیروح و شعایر آن به سنتهایی درگیرکننده بدل و ماه رمضان از همگیٔ معانی اصیلیاش تهی گردیده باشد. با نگاهی سریع در مییابیم کهاین خلل، یعنی اختلال و موردٔ روزه و رمضان، موردٔ کلیه عبادات و همگیٔ مناسبتهاست. این آفت به تمامیٔ عبادات و روزها خط مش یافته و اماکن مقدس و شعایر فقهی و تمامیٔ آموزههای آسمانی را دربرگرفته میباشد.»[۲۵]
«روزهٔ ماه رمضان و دیگر عبادات و شعایر شرعی صرفا فعالیتی جسمانی نیستند، بلکه حرکاتی سرچشمه گرفته از عقل و دلاند که به پوسته احساس در میایند و با آن در میآمیزند، از همین رو هرگاه دور از دخالت عقل و دل ایفا گیرند، اعمالی کم آب، نادر رنگ و تقلیدگونهاند که مارا به خویش سرگرم مینمایند، اما تأثیری نمیگذارند.
«آدم از محدودیتهایی که مخالف فطرت وی باشد استقبال نمینماید البته برخی از محدودیتها تشریفات مشهد را با استقلال خویش میپذیرد از جملهً در ماه رمضان ما از میل کردن و آشامیدن محروم هستیم و این نوعی محدودیت میباشد البته ما این فرمان را به طور تحمیل نپذیرفتهایم اما در حالتیکه ماه رمضان عدم وجود و کسی مارا از میل کردن و آشامیدن که حق مشروع و رسمی ما میباشد بازداشتن می کرد در گیر غم میشویم پس سود میگیریم هنگامی کسی نمیپسندند که بقیه افراد حق آزادی و تعیین اورا سلب نمایند حق ندارد آزادی و تعیین دیگرافراد را سلب نماید و این خوبترین اصل اخلاقی میباشد که در جامعه ها بشری مشاهده میکنیم.»[۲۰]
سعید رضوی عالم
«هنر درحالتی که تجلی مییابد که اطراف، فضای آزاد و اخلاقی باشد به عبارتیطور که کلیه آیین ما با هنر توأم میباشد و زیبایی ظاهری و معنوی را میاقتدار در همگیٔ آیه ها قرآن، مناسک فقهی نظیر اذان، افطار، مناجات و در کلیهٔ ماه خوشیمن رمضان رویت کرد.»[۲۱]
” ماه رمضان برای آن میباشد که با مضمون اجتماعی فقر و مشقت جامعه بیشتر آشنا شویم؛ از خودخواهی به دیگربینی و دیگرخواهی برسیم و خویش را جزئی از تک تکِّ جامعهٔ اسلامی بیابیم و ببینیم. “
—حسن روضه خوان
«روزه صرفا دست کشیدن از تناول کردن و آشامیدن وجود ندارد بلکه در ماه رمضان می بایست تمرینی برای عصمت و طهارت گویش از لاف، بهتان، بهتان، بدگوییها و تحقیر بقیه افراد و اجتناب از دروغی که رسول اسلام (ص) آن را ام المعاصی نامید، باشد.»[۲۲]
«ماه رمضان برای آن میباشد که با معنا اجتماعی فقر و مشقت جامعه بیشتر آشنا شویم؛ از خودخواهی به دیگربینی و دیگرخواهی برسیم و خویش را جزئی از تمام جامعه اسلامی بیابیم و ببینیم.»[۲۲]
«هر رمضانی نسبت به رمضان قبلی برای ایفا و وظایف مان مهیاخیس و به غرض پایانی روزه که پایبندی به ضوابط اسلام و زهدوتقوا میباشد مجاورتخیس گردیده باشیم.»[۲۲]
حسن روضه خوان
س، ش
«روزه تصاحب کردن به خودی خویش عبادت میباشد البته همچنان که هیچ عمل آدم سوای تأمل و فکر بها ندارد، عبادت کردن آدمی هم سوای ادراک پرنور از عبادت بهایی ندارد.»[۲۳]
عبدالکریم سروش
ص، ض
«با فرا وصال ماه خوش یمن رمضان رمانتیک ژرف برگرفته از خاطرات الهامنصیب و عبرتهای با ارزش این ماه و اثر ها و دستاوردهای روزه داری، مارا فرا میگیرد و فضایی تمیز و هدایتگر و پر از درس و عبرت برای شخص مؤمن پدیدمیآورد.»[۲۴]
«ماه رمضان هنگامی میباشد برای تفکر کردن. درین ماه مؤمن با قلبی سلامت و عقلی پرنور و بدنی تمیز به قبلاش مینگرد و از خویش اکانترسی می نماید و بررسی مجددای از کارنامهٔ خویش شکل میدهد و، بعد از آن، به آتی نگاه مینماید تا برای آن برنامهریزی نماید و مجدد آن را بسازد و، بهاینترتیب، ماه رمضان ماهی آخر و عاقبتساز برای وی خواهد بود.»[۲۴]
«صرفا تأمل، که در آموزههای اسلامی بلندتر از عبادت شمرده گردیده است، قادر است روح عبادت را به آن بازگرداند و آداب و رسوم را به علتایی برای سرویس آدم تبدیل نماید و در کالبد شعایر روح بدمد و، بهاینترتیب، در ماه رمضان شبِ قدری رقم زند که خوب از هزار ماه میباشد.»[۲۴]
«دگر توشه، رمضان میمون فرا رسیده میباشد؛ با شبهای الهام قسمت، روزهای آموزنده و فضای پر از شمیم خاطرات و عبرتهایش که مایهٔ جدیت و نظم میباشد. دگر توشه، روزه میگیریم، شب زندهداری میکنیم، شعایر را دو چندان میکنیم و آخر و عاقبت عید را با شادمانی و خشنودی جشن و پای کوبی میگیریم و بعداز آن به معاش معمولی بازمیگردیم. به این سان سالها تکرار و بر وسعت خاطرات افزوده می شود.»[۲۵]
” روزهٔ ماه رمضان و دیگر عبادات و شعایر فقهی فقط فعالیتی جسمانی نیستند، بلکه حرکاتی سرچشمه گرفته از عقل و دلاند که به پوسته احساس در می آیند و با آن در میآمیزند، از همین رو هرگاه دور از دخالت عقل و دل اعمال گیرند، اعمالی کم آب، معدود رنگ و تقلیدگونهاند که مارا به خویش درگیر مینمایند، اما تأثیری نمیگذارند. “
—موسی صدر
«ولی بیم آن میرود که روزه به عادتی بیروح و شعایر آن به سنتهایی درگیرکننده بدل و ماه رمضان از همگیٔ معانی اصیلیاش تهی گردیده باشد. با نگاهی سریع در مییابیم کهاین خلل، یعنی اختلال و موردٔ روزه و رمضان، موردٔ کلیه عبادات و همگیٔ مناسبتهاست. این آفت به تمامیٔ عبادات و روزها خط مش یافته و اماکن مقدس و شعایر فقهی و تمامیٔ آموزههای آسمانی را دربرگرفته میباشد.»[۲۵]
«روزهٔ ماه رمضان و دیگر عبادات و شعایر شرعی صرفا فعالیتی جسمانی نیستند، بلکه حرکاتی سرچشمه گرفته از عقل و دلاند که به پوسته احساس در میایند و با آن در میآمیزند، از همین رو هرگاه دور از دخالت عقل و دل ایفا گیرند، اعمالی کم آب، نادر رنگ و تقلیدگونهاند که مارا به خویش سرگرم مینمایند، اما تأثیری نمیگذارند.
ویژگیهای یک مجموعه تشریفاتی حرفهای چیست؟